Architecten

Na de bouw van het woningcomplex De Dageraad bleef een lege ruimte over, die in 1921 de naam Coöperatiebuurt had gekregen. In 1922 gaf De Dageraad opdracht aan architect De Klerk om een plan te maken voor deze ruimte. Oorspronkelijk was het voornemen hier 178 woningen, 13 winkels en 8 kleine werkplaatsen, en een lees- en vergaderzaal te bouwen. Vanwege het overlijden van De Klerk werd het plan aan architect Kramer toevertrouwd. Deze architect bedacht een hofje met een ring van laagbouw met woningen, een bibliotheek met vergaderzaal en in de buitenring etagewoningen.

Coöperatiehof.

De leeszaal

Een gevelsteen boven de ingang met een afbeelding van boeken herinnert nog aan de oorspronkelijke functie van het centrale gebouw als openbare leeszaal. Dit gebouw is stilistisch het meest interessant. De hoge klokkentoren symboliseert de intellectuele verheffing van de arbeider. In het interieur waren decoraties aangebracht met een stichtelijk karakter. Op de begane grond was aanvankelijk een vergaderzaal ingericht.

Beeldhouwwerk in het plantsoen van het Coöperatiehof.

Het monument

Aan de achterzijde van de leeszaal, in de centrale zichtas van de P.L. Takstraat, ontwierp Kramer een gedenkteken voor J.W.C. Tellegen (1859-1921). Tellegen was van 1901-1915 directeur van het gemeentelijk Bouw en Woningtoezicht en van 1915 tot 1921 burgemeester van Amsterdam. Samen met wethouder Floor Wibaut (1859-1936) was hij de drijvende kracht achter dit grootschalige volkshuisvestingsproject in de stijl van de Amsterdamse School.

Onthulling monument J.W.C. Tellegen (1859-1921) Coöperatiehof, 1929. Foto: Vereenigde Fotobureaux.