Cultureel Toerisme in de Achttiende Eeuw

In de achttiende eeuw zijn zowel Herculaneum als Pompeii herontdekt en opgegraven. De vondst van de Griekse en Romeinse beelden en gebouwen was groot nieuws omdat deze beelden en gebouwen van grote schoonheid waren. Mensen uit heel Europa wilden het zuiden van Europa bezoeken om zelf in aanraking te komen met de bron van de beschaving. Wie niet had gereisd naar de oorsprong van de cultuur, was geen werkelijk ontwikkeld persoon vond men toen. Er kwam een stroom van toeristen richting Italië en in het bijzonder Rome op gang. Kunstenaars en jonge aristocraten uit heel Europa trokken naar het zuiden om de vondsten te bestuderen.

Neo-classicisme

Voor de kunstenaars vormde de lichamelijke schoonheid van de antieke beelden een grote inspiratiebron, de kunstenaars gingen deze beelden namaken en verder perfectioneren. Voor de jonge elite was de reis naar Rome een culturele kennismaking, en onderdeel van hun ‘Grand Tour’. 

In navolging van de Grieken en Romeinen komen in de bouwkunst strakke vormen in de mode, in de beeldende kunst komt er een nieuwe sensuele stijl, een naakte, goddelijke schoonheid, nog gedurfder dan bij de Grieken en Romeinen. Het neo-classicisme is geboren!

Ontmoetingsplaats

De in Rome aanwezige kunstenaars, onder andere Johann Wolfgang von Goethe, Pompeo Batoni, Anton Raphael Mengs, Angelika Kauffmann en de beroemdste van allemaal, Antonio Canova, hebben ongetwijfeld toeristen ontmoet die op hun Grand Tour naar Rome waren gekomen. De verzameldrift onder de elite wordt aangewakkerd en er vindt een soort van kruisbestuiving plaats.

Souvenirs

De reizigers verzamelden op hun Grand Tour antieke voorwerpen voor hun huizen, paleizen en musea. Ze kochten prenten en schilderijen van ruïnes van de kunstenaars en bestelden hun portretten met daarop de antieke bouwwerken op de achtergrond. Vooral Giovanni Battista Piranesi was in die tijd bekend om zijn prenten met stadsgezichten van de archeologische ruïnes in Rome.

Tentoonstelling

De tentoonstelling in de Hermitage laat de twee kanten van de ontdekking van de antieke kunstschatten zien. Die van de onderzoekende, ambitieuze kunstenaar en die van de welgestelde reiziger. De bezoeker van de tentoonstelling gaat net als de jonge aristocraten op een Grand Tour, een ontdekkingstocht naar Italië. Aan de hand van ruim zestig sculpturen, schilderijen en tekeningen van 25 kunstenaars ontdekt de bezoeker de beelden en gebouwen uit de Oudheid en ontmoet hierbij de kunstenaars Anton Raphael Mengs, Angelika Kaufmann, Giovanni Piranesi en de beroemde Antonio Canova. Van Canova zijn maar liefst acht beelden in de tentoonstelling te zien zijn waaronder de welbekende Drie Gratiën, Amor en Psyche en Hebe.

De tentoonstelling is bijzonder mooi vormgegeven, aan elke detail is aandacht besteed. Verschillende kunstenaars hebben een eigen kamer in de tentoonstelling, waarin een aantal werken van hun getoond wordt. Door een tijdlijn zien we ook wanneer ze leefden, wanneer ze in Rome waren en wie ze daar hebben ontmoet. Zo kan de bezoeker van de tentoonstelling goed de chronologie in de gaten houden en de ontwikkeling van de verschillende kunstenaars volgen. Het slotstuk is een prachtige ruimte, gedecoreerd met een gigantische muurbedekkende weergave van prenten van Piranesi, waar de beelden van Canova staan opgesteld. Zo zie je als het ware deze indrukwekkende beelden op locatie in Rome, en ben je een echte Grand Tourist en onderga je de onthullende schoonheid van de hoogtijdagen van het neoclassicisme.

Audiotour

Inbegrepen in de toegangsprijs is de audiotour waarmee de bezoeker drie verschillende thema’s kan volgen: muziek, mythologie en highlights.

Meer informatie

De tentoonstelling Classic Beauties loopt nog tot en met 13 januari 2019. Kijk voor meer informatie over prijzen, openingstijden en evenementen op de site van het Hermitage.