De cafés aan de Vecht, de ambachtelijke winkeltjes, de vriendelijke bewoners: zodra je het historische centrum van Weesp binnenkomt, voel je de gezelligheid. Weespers praten vol liefde over hun stad en zien het voornamelijk als een positieve ontwikkeling dat er de laatste jaren hordes jonge Amsterdammers hun kant op komen. ''Op sociaal-cultureel gebied is Weesp enorm aan het veranderen'', zegt Christian Pfeiffer (33) van erfgoedvereniging Heemschut. ''Het was voorheen een wat terughoudende en 'mopperige' gemeenschap, waarin het ook economisch gezien niet altijd goed ging. De laatste jaren is dat omgeslagen. Weesp wordt herontdekt, en dat brengt ook veel nieuwe en jonge mensen binnen.''

Wandelroute Weesp

Weesp is dan volop in ontwikkeling, er zijn ook genoeg historische highlights. De stad telt maar liefst 200 monumenten.

Start bij de kruising van Stationsweg en de Herengracht en loop de Herengracht af. (7 minuten lopen vanaf Station Weesp en ongeveer 40 minuten fietsen vanaf Amsterdam Oost).

1. Theater City of Wesopa 

Al jaren is Theater City of Wesopa, in hartje centrum, een van de belangrijkste culturele dragers van de stad. Het theater wordt geheel gerund door vrijwilligers.

Sla linksaf bij de Zwaantjesbrug en ga direct linksaf naar de Binnenveer.

2. Nelis’ IJssalon

Is het al tijd voor een pauze? Want het lekkerste ijs van Weesp – in 2020 zelfs verkozen tot het beste ijs van Nederland – haal je bij Nelis’ IJssalon (Slijkstraat 41, dagelijks geopend tot 22 uur). Op (na)zomerdagen loopt half Weesp uit voor een bakje of hoorntje van hier.

De weg vervolgt zich in de Slijkstraat. Sla af bij de Nieuwstraat.

3. Synagoge Weesp 

Weesp had vroeger een rijke Joodse gemeenschap die hard werd getroffen door de Tweede Wereldoorlog. Veel Joden werden afgevoerd en maar weinig zijn teruggekeerd. De Synagoge is daar een tastbare herinnering aan. ‘Na de oorlog werd de Synagoge lange tijd gebruikt als garage, maar op initiatief van de gemeenschap is het weer opgeknapt en wordt het nu weer als synagoge gebruikt.’

Loop verder op de Nieuwstraat. Sla linksaf bij de Kerkstraat.

4. Grote- of St. Laurenskerk 

Deze prachtige kerk – in de volksmond ook wel: de Grote Kerk – is rond 1450 gebouwd als kruiskerk en geldt als het oudste gebouw van Weesp. ‘In de kerktoren hangt een carillon van de gebroeders Hemony uit Amsterdam. Dit 17de-eeuwse klokkenspel speelt nog ieder kwartier.’

Ga terug naar de Nieuwstraat.

5. Boon Cadeauwinkel

Weesp staat bekend om de ambachtelijke winkeltjes. Bij Boon Cadeauwinkel (Nieuwstraat 37, geopend van dinsdag t/m zaterdag) is alleen de goed gestylede etalage al een lust voor het oog, met bijzondere vazen, kussens en planten. Binnen slaag je gegarandeerd voor een origineel cadeau.

Vervolg de Nieuwstraat.

6. Stadhuis/het Gemeentemuseum

‘Een echte parel uit de 18de eeuw; dit gebouw behoort tot de honderd belangrijkste monumenten van Nederland.’ Het Stadhuis wordt nog steeds gebruikt als stadhuis, op de bovenste verdieping vind je het Gemeentemuseum. ‘Bijzonder aan dit museum is dat je veel leert over de geschiedenis van Weesp, maar er is ook een enorme collectie Weesper porselein te zien; het eerste porselein van Nederland. Dat is in de 18de eeuw maar heel kort geproduceerd, waardoor het nu ontzettend kostbaar is.’ Museum Weesp is geopend op zaterdag en zondag van 10:00 tot 17:00.

Loop verder op de Nieuwstraat en sla rechtsaf bij Het Kleine Plein. Sla vervolgens linksaf bij Nieuwstad en houdt rechts aan. Ga linksaf de Utrechtseweg in.

7. Molen de Vriendschap

De oude molen aan de Vecht is nog steeds actief als ambachtelijke korenmolen. Hier worden ecologisch granen tot meel, vlokken en mixen verwerkt. Zo’n 5000 kilo meel per maand gaat naar de bakkers in de omgeving, maar ook naar restaurants in Amsterdam. ‘Je kunt de molen bezoeken en zo het molenaarsambacht van dichtbij zien.’  Molen de Vriendschap is geopend op zaterdag van 10:00 tot 16:00.

Ga terug naar de kruispunt van de Nieuwstad en sla rechtsaf. Sla rechtsaf bij Achter Het Vosje, deze weg vervolgt zich in Hoogstraat. Sla rechtsaf bij lange Vechtbrug.

8. Fort Ossenmarkt

Rondom Weesp ligt een ring van vestingwerken en forten, aangelegd om Amsterdam te beschermen in tijden van oorlog. Hiertoe behoort ook het torenfort aan de Ossenmarkt, gebouwd in 1861. Dit fort is nog in goede staat en is benoemd tot Unesco-werelderfgoed. ‘Als je op de fiets naar Weesp komt, is een bezoekje aan Fort Hinderdam zeker de moeite waard. Prachtig gelegen aan de Vecht en heel indrukwekkend.’

Loop de weg Ossenmarkt om Fort Ossenmarkt af

9. De Theetuin

De bakkersschans, een van de oudste schansen van Weesp, is in 1986 omgebouwd tot bloementuin waar je heerlijk tot rust kunt komen. In de tuin vind je ook café Bar Blauw waar veel met duurzame producten wordt gewerkt. De wilde cider is een aanrader! De Theetuin is geopend donderdag t/m zaterdag van 09:00 tot 18:00.

Ga terug naar het kruispunt van de Lange Vechtbrug en de Hoogstraat en sla rechtsaf. Loop deze straat helemaal uit en sla linksaf bij de Herengracht.

10. Wispe Brouwerij

Een mooie afsluiting van deze wandeling. Want hier staat een brouwerij op wel een bijzondere plek, namelijk in de Sint-Laurentiuskerk. Deze kerk wordt door menig Weesper extra gekoesterd, omdat hij eigenlijk gesloopt zou worden. ‘Een particulier heeft de kerk, vlak voordat-ie tegen de grond zou gaan, gekocht en helemaal opgeknapt op eigen kosten.’ Nu zijn er een bierbrouwerij, de jeneverstokerij van Christian, een yogazaal en een hotelkamer gevestigd in de kerk. 

Extra: De geschiedenis van Weesp

Net als andere vestingsteden zoals Naarden en Muiden is Weesp onderdeel van zowel de stelling van Amsterdam als de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Door Amsterdam werd er lang en intensief geïnvesteerd in de militaire verdedigingslinie, omdat de hoofdstad makkelijk te bereiken zou zijn wanneer Weesp in oorlogstijd zou omvallen. De twee monumentale forten zijn daar een overblijfsel van. Door de band met Amsterdam profiteerde Weesp ook van de groei van Amsterdam aan het eind van de middeleeuwen – wat te zien is aan de vele monumentale panden die Weesp telt.

Route op je telefoon

Ben je enthousiast geworden en klaar om deze route te lopen? Goed nieuws, want de route is nu ook via de app Komoot te volgen; met loopinstructies, informatie over de hoogtepunten en plek om je eigen foto's met ons te delen.

    

Christian Pfeiffer

Christian Pfeiffer woont al zijn hele leven in Weesp. Hij werkt voor erfgoedvereniging Heemschut, waar hij zich inzet voor het behoud van monumenten. Daarnaast is hij sinds zijn twaalfde molenaar, runt hij met zijn vrouw jeneverstokerij Anker Weesp, zit in de gemeenteraad namens GroenLinks én schrijft geschiedenisverhalen over Weesp op zijn blog iloveweesp.nl.

Het kaartje werd getekend door illustrator Barbara van den Berg.