Andrzej Steinbach - Hier

Een geheel eigen beeldtaal

De tentoonstellingstitel Hier kun je lezen als een handreiking: zijn werken gaan om de geste van het tonen. Die soberheid helpt om patronen te isoleren, of het nu om details gaat of om structuren in de samenleving, en schept ruimte om stil te staan bij de mechanismen achter het kijken zelf. Steinbach presenteert de blik als een esthetisch probleem. In plaats van het op te lossen, geeft zijn kunst het probleem een vorm die bewonderd kan worden en waarover men zich elders kan buigen.

Figuren

Als een regisseur bouwt Andrzej Steinbach zijn beelden op: ‘Hier moet een kras in de ondergrond’ en ‘hier moet je hand liggen’. Zijn modellen volgen nauwgezet zijn instructies op en brengen kleine variaties aan in hun gebaren, houding of outfit. Hun steevast neutrale gezichtsuitdrukking verklapt niets over hun persoonlijkheid. Steinbach noemt ze simpelweg ‘figuren’. Hij gebruikt deze figuren, achtergronden en composities om typologisch gestructureerde series te creëren die op esthetische wijze onderzoeken hoe wij betekenis, rollen en typen toekennen aan wat we zien, zelfs wanneer veel informatie wordt achtergehouden.

De samenleving begint bij 3

De serie Gesellschaft beginnt mit drei (2017) onderzoekt de rolverdeling tussen mensen. Drie figuren voeren een choreografie op van wisselende houdingen, samenstellingen en kleding, waardoor hun onderlinge dynamiek voortdurend aan verandering onderhevig is. De titel verwijst naar de stelling dat een krachtenspel tussen 3 elementen ten grondslag ligt aan de meeste structuren, en uiteindelijk aan de samenleving zelf. Op bijna elke foto van Gesellschaft beginnt mit drei staan slechts 3 ogen: telkens is een van de gezichten afgesneden. De beelden vloeien in elkaar over tot een groepsportret vol inconsistenties.

In de houding van Majakovski

Deze inconsistenties zijn opzettelijk; Steinbach legt vaak fotografische conventies bloot door ze subtiel te doorbreken. In een sleutelwerk liet hij een bouwvakker dezelfde pose aannemen als de dichter Vladimir Majakovski in een beroemde foto van Alexander Rodtsjenko uit 1924: de figuur zit breeduit, licht voorovergebogen en kijkt met een indringende blik recht in de lens. Een bouwhelm vervangt de fedora van Majakovski, terwijl een vape de plaats inneemt van zijn sigaret. Los van de oorspronkelijke context is de houding geen uiting van individualiteit, maar een cultureel overgeërfd gebaar dat overgenomen kan worden door een ander lichaam.