Quantum
Bijgewerkt 10 juni 2026 om 12:21
De quantumsector in Amsterdam werkt aan baanbrekende oplossingen voor maatschappelijke en duurzaamheidsvraagstukken. Binnen een ecosysteem werken bedrijven, kennisinstellingen en overheden samen aan toepassingen op het gebied van infrastructuur, duurzaamheid, communicatie en engineering. Dankzij samenwerking en hoogwaardige onderzoeksfaciliteiten vergroot Amsterdam de maatschappelijke impact van quantumtechnologie, binnen én buiten de regio.
Amsterdam versnelt quantuminnovatie
Quantumtechnologie maakt gebruik van de principes van quantumfysica om informatie op nieuwe manieren te verwerken. Hoewel het vakgebied nog volop in ontwikkeling is, biedt het kansen voor het oplossen van complexe maatschappelijke uitdagingen. Van veilige communicatie en slimme infrastructuur tot duurzame innovaties. Daarom brengt Amsterdam onderzoekers, bedrijven en instellingen samen om met baanbrekend onderzoek echt impact te maken.
Ook speelt de stad een belangrijke rol binnen het Nederlandse quantumonderzoek, een van de Europese koplopers op dit gebied. Op nationaal niveau wordt gewerkt aan een nieuw Quantum Technology Action Agenda (2025–2035) om de Nederlandse quantumindustrie te versterken buiten het bestaande nationale QDNL-netwerk.
Quantumonderzoek in Amsterdam
Afbeelding van divinetechygirl via Pexels
Amsterdam beschikt over een sterk onderzoeksnetwerk met universiteiten, onderzoeksinstituten en bedrijven. De Universiteit van Amsterdam (UvA), Vrije Universiteit Amsterdam (VU) en Hogeschool van Amsterdam (HvA) werken samen met organisaties zoals QuSoft, AMOLF, ARCNL en CWI. Het leidt tot innovatieve ontwikkelingen op het gebied van quantumalgoritmen, software, informatietheorie en experimenteel onderzoek - niet alleen met betrekking tot hardware, maar ook op de mogelijke legale en maatschappelijke implicaties van quantumtechnologie .
Toonaangevende onderzoeksfaciliteiten in Amsterdam maken baanbrekende quantumexperimenten en innovatieve toepassingen mogelijk.
Daarnaast heeft Amsterdam expertise opgebouwd in quantum sensing, optica en precisie-metrologie. Bijvoorbeeld in de Quantum Gases & Quantum Information-groep van de UvA en de Quantum Metrology and Laser Applications-groep van de VU. Door een combinatie van theoretisch onderzoek en praktische toepassingen levert de stad een belangrijke bijdrage aan nationale en Europese quantumontwikkelingen.
Talentontwikkeling en samenwerking als motor van innovatie
Het Amsterdamse ecosysteem trekt internationaal talent aan en stimuleert samenwerking tussen onderzoek en industrie. Studenten en onderzoekers werken samen met bedrijven en publieke organisaties aan diverse toepassingen, onder meer op het gebied van beveiliging, communicatie, financiën, navigatie en medische technologie.
Tot het ecosysteem behoren bedrijven als Quantum Gateway Foundation, OpticsFoundry en Amsterdam Scientific Instruments. Evenals overheidsorganisaties Rijkswaterstaat en SRON.
Quantum in de praktijk
De samenwerking binnen het Amsterdamse quantumecosysteem is vooral goed zichtbaar in verschillende cases. Het heeft al geleid tot concrete toepassingen:
- UvA en VU ontwikkelen samen met het Nauwkeurigheidsinstituut Nederland (VSL) en SURF quantumklokken die verbonden zijn via veilige tijd- en communicatienetwerken. Hiermee worden veilige berichtgeving en transacties mogelijk.
- QuSoft, een samenwerking tussen UvA en CWI, ontwikkelt quantumsoftware. Met hun fundamentele onderzoek richten ze zich steeds meer op praktische toepassingen met grote impact, zoals chemie- en materiaalsimulaties.
- Regionale start-ups en kennisinstellingen werken aan praktische toepassingen voor engineering-uitdagingen. Bijvoorbeeld de start-up Fermioniq werkt aan quantumoplossingen voor complexe infrastructuur- en milieuproblemen. De HvA ontwikkelt quantumsensoren om ondergrondse kabels en pijpleidingen voor Rijkswaterstaat te detecteren.
Sterk quantumecosysteem
Afbeelding van Amsterdam Science Park
Deze en vele andere toepassingen worden mogelijk gemaakt dankzij de geavanceerde – en snel ontwikkelende – quantuminfrastructuur. Amsterdam investeert hier sterk in. UvA en VU beschikken al over faciliteiten voor quantum sensing en een ultracold atom quantum testbed. Daarnaast werkt SURF, in Amsterdam Science Park, aan Europese quantumcomputingcapaciteit gekoppeld aan nationale supercomputers.
Ook ondersteunen Startup Village, Matrix ONE en HoQ Amsterdam start-ups door het testen, experimenten en samenwerken tussen onderzoekers en bedrijven mogelijk te maken. Deze combinatie van infrastructuur, ondernemerschap en connectiviteit maakt Amsterdam aantrekkelijk voor verdere groei. Met Amsterdam dat al koploper is in connectiviteit, vormt de stad een vruchtbare bodem voor deze groeiende quantumecosysteem.
De toekomst van quantum in Amsterdam
Nu quantumtechnologie sneller volwassen wordt en investeringen toenemen, is Amsterdam goed gepositioneerd om een leidende rol te spelen. Door sterke verbindingen tussen onderzoek, ondernemerschap en publieke partners draagt de stad bij aan innovaties die oplossingen kunnen bieden voor grote maatschappelijke en duurzaamheidsvraagstukken.
