Expositie Stef Kreymborg in het Museumhuis

Christiaan Kuitwaard — Stilteschilder

Het Museumhuis toont twee serie werken. Voor de Softsculptures naaide ze afgeknipte draadjes aan elkaar tot grillige ruimtelijke vormen. Daarnaast is de serie Takkenwerk te zien; daarin buigen met draad aan elkaar geknoopte bladsteeltjes van de doodsbeenderenboom zich samen tot ruimtelijke bouwwerken.

Een ingetogen spel van licht en schaduw. Een verlaten strand. Zwijgende bomen in een bos. In een steeds drukker wordende wereld zoekt Christiaan Kuitwaard naar stilte. Zijn schilderijen getuigen ervan. Daarnaast daagt hij zichzelf met zijn serie ‘white box paintings’ steeds weer uit om nieuwe manieren te vinden om de werkelijkheid te verbeelden. En met zijn buitenstudies vraagt hij aandacht voor de kwetsbaarheid van de natuur. Bij alle variatie is de overzichtstentoonstelling van Kuitwaards kunst in Museum JAN in Amstelveen vooral een pleidooi voor vertraging en verdieping.

Kijkervaring

De schilderijen van Christiaan Kuitwaard (1965) zijn altijd gebaseerd op de waarneming. “Mijn werk is figuratief,” aldus de kunstenaar. “Je kunt zien wat het voorstelt. Maar ik vertel geen verhalen. Ik ben een kijker en van dat kijken doe ik verslag.” Hij streeft daarbij naar een beeld dat precies genoeg informatie geeft om de kijkervaring vast te houden en telkens opnieuw te kunnen beleven. Zo probeert hij de vluchtigheid van het moment te omzeilen en de tijd als het ware een beetje uit te rekken. “Om een beeld te maken dat je bijblijft, is het nodig om zoveel mogelijk ruis weg te nemen. Je moet het verstillen.”

Nabeeld

Kuitwaard is gefascineerd door het spel van licht en schaduw, dat de dingen zichtbaar maakt en tegelijkertijd steeds verandert. In zijn stillevens van alledaagse voorwerpen als een stoel of kop-en-schotel is het beeld voornamelijk opgebouwd uit lichtschakeringen. Ook in zijn interieurs en landschappen, veelal strand- en bosgezichten, wordt de ruimte gedefinieerd door gradaties in licht-donker. Vormen zijn vervaagd. Het kleurgebruik is bewust beperkt en getemperd. Details worden hooguit aangeraakt, niet uitgewerkt. Kuitwaard brengt de zichtbare werkelijkheid terug tot het strikt noodzakelijke, als een nabeeld op het netvlies. Zijn schilderijen ontstijgen zodoende de realiteit, maar zonder het contact te verliezen.

Toevluchtsoord

De tentoonstelling in Museum JAN beslaat een periode van ruim dertig jaar schilderen. Een gestaag groeiende schare liefhebbers bewijst de grote aantrekkingskracht van Kuitwaards kunst. De maker vindt het belangrijk dat mensen bij zijn werk ook hun eigen gedachten, ervaringen of emoties kwijt kunnen. “Het is voor sommigen misschien vloeken in de kerk, maar ik geloof niet zo in kunst als een puur individuele expressie. Ik wil niet zozeer iets uitdrukken als wel iets oproepen, namelijk stilte, voor mezelf én voor anderen.” In een maatschappij die wordt beheerst door ophef en spektakel vormen de schilderijen van Kuitwaard een welkom toevluchtsoord.