End Credits 2026: Erasmusprijswinnaar Steve McQueen

Erasmusprijs naar Steve McQueen

Stichting Praemium Erasmianum heeft de Erasmusprijs 2026 toegekend aan kunstenaar en filmmaker Steve McQueen. Dit is de Europese première van de live voorstelling van Steve McQueen's End Credits (2012-2022), na een uitverkochte reeks voorstellingen dit najaar bij The Shed in New York.

In End Credits (2012-2022) staan de FBI-dossiers over de legendarische Afro-Amerikaanse zanger en politiek activist Paul Robeson centraal. De installatie toont een onafgebroken projectie van digitaal gescande pagina’s uit de duizenden vrijgegeven, maar sterk geredigeerde documenten die over Robeson en zijn vrouw, Eslanda Goode Robeson, werden bijgehouden. Voor deze bijzondere presentatie lezen vier performers live gedeelten voor uit Robesons FBI-dossiers. Door middel van nauwgezet archiefonderzoek, creëert McQueen een werk dat zowel een historisch document is als een dringende, actuele waarschuwing voor de bedreigde staat van onze democratie.

Paul Robeson, een icoon van de burgerrechtenbeweging

Robeson, sinds de jaren dertig een succesvolle filmster en zanger, raakte steeds meer betrokken bij politieke en maatschappelijke kwesties. Hij groeide uit tot een invloedrijke stem voor sociale rechtvaardigheid en speelde een actieve rol in de Amerikaanse burgerrechtenbeweging. Hij wordt gezien als een belangrijk symbool van de strijd tegen fascisme in het buitenland en racisme in eigen land. In 1946 richtte Robeson, samen met W.E.B. DuBois en Albert Einstein, de National Crusade to End Lynching op. Vanwege zijn anti-imperialistische standpunten en communistische sympathieën zette de Amerikaanse overheid hem tijdens het McCarthy-tijdperk op de zwarte lijst. Het betekende het einde van zijn carrière als artiest. Uit FBI-documenten die McQueen via de Freedom of Information Act wist te bemachtigen, blijkt dat Amerikaanse inlichtingendiensten al in 1941 een onderzoek naar Robeson waren begonnen. Deze controle ging de rest van zijn leven door, en zelfs nog 2 jaar na zijn dood.