Rachmaninoffs Pianoconcert nr. 2 met Nikola Meeuwsen & Sjostakovitsj 5

Nikola Meeuwsen speelt Rachmaninoffs Pianoconcert nr. 2

Hij kwam, zag en overwon: pianist Nikola Meeuwsen won in 2025 op 23-jarige leeftijd als eerste Nederlander de Koningin Elisabethwedstrijd. Tussen de onderscheidingen op zijn cv stond ook al de eerste prijs op het Koninklijk Concertgebouw Concours. En vorig seizoen maakte Meeuwsen een indrukwekkend debuut in de serie Grote Pianisten. Rachmaninoffs Tweede pianoconcert, een stuk boordevol onvergetelijke thema’s en melodieën, is een van Meeuwsens lievelingswerken. Rachmaninoff schreef het na een depressie, veroorzaakt door de vernietigende ontvangst van zijn Eerste symfonie. Met de hulp van een neuroloog overwon de componist zijn drankzucht en zijn writer’s block.

Sjostakovitsj’ Symfonie nr. 5

‘Modder in plaats van muziek’, schreef de Pravda in 1936 over een opera van Sjostakovitsj’. Zo’n oordeel van de staatskrant in de Sovjet-Unie stond bijna gelijk aan een doodvonnis. Om Stalin mild te stemmen, omschreef Sjostakovitsj zijn Vijfde symfonie van een jaar later dan ook als ‘het antwoord van een Sovjetkunstenaar op terechte kritiek’. Het werk werd direct populair, ook bij de autoriteiten, maar heeft altijd een wrange ondertoon. Niet voor niets schreef Sjostakovitsj vele jaren later over het slotdeel: 'In de finale is het alsof iemand je met een stok slaat en roept: "Je moet blij zijn", en je marcheert weg terwijl je kreunt: "We moeten blij zijn, we moeten blij zijn". Alleen een complete idioot hoort dat niet.'