Carl Jung: het kwaad in onszelf

Carl Jung: het kwaad in onszelf

Carl Jung is een van de invloedrijkste namen in de geschiedenis van de psychologie. Lange tijd gold Jung als de erfgenaam van Sigmund Freud, om later zijn intellectuele rivaal te worden.

Jung maakte net als Freud onderscheid tussen het bewuste en onbewuste, maar onderscheidde daarnaast een diepere laag van het collectieve onbewuste. Dat laatste zag hij als een reservoir van door de eeuwen heen overgeleverde archetypen, betekenissen en symbolen waar ieder mens uit put.

Eén van de archetypes in ons onbewuste is de schaduw: datgene waarin onze angsten, duistere impulsen en verdrongen gedachten samenkomen. Volgens Jung schuilt het gevaar niet zozeer in het bestaan van die schaduw, maar in het ontkennen ervan.

Wat leert Jung ons vandaag? In een tijd van polarisatie en scherpe morele tegenstellingen is de verleiding groot om de wereld op te delen in daders en slachtoffers, goed en kwaad. Maar is die tegenstelling wel zo helder? Staan we nog in contact met onze schaduwzijde?

Psycholoog en schrijver Thijs Launspach onderzoekt in zijn boek Waarom goede mensen gevaarlijk zijn hoe Jung ons helpt te denken over schuld, verantwoordelijkheid en onze eigen donkere kanten. Hoeveel zelfkennis kan een mens verdragen? En wat vraagt het van een democratische samenleving als we erkennen dat niemand uitsluitend het goede belichaamt?