Scherpdenkers: Ruben Mersch

Ruben Mersch

Ruben Mersch studeerde filosofie en biologie. Na een carrière in de farmaceutische industrie gooide hij het roer om en koos hij voor wat hem écht boeit: het blootleggen van de blinde vlekken in ons denken. Als auteur van drie boeken, columnist bij De Standaard en correspondent bij De Correspondent onderzoekt hij waarom slimme mensen domme dingen geloven, waarom van mening verschillen soms zo moeilijk is en hoe we kunnen ontsnappen aan de loopgraven van ons eigen gelijk.

Waarom polarisatie positief is

Polarisatie heeft een slechte naam. Terecht, zo lijkt het. We ruziën over alles: over grote thema’s zoals klimaatopwarming of migratie, maar ook over de kleur van het aangezicht van het hulpje van Sinterklaas. Elk maatschappelijk debat dreigt te verzanden in een stellingenoorlog waarin twee kampen, beide tot de tanden bewapend met feiten, elkaar te lijf gaan. Kennis gebruiken we daarbij steeds minder om inzicht te krijgen in een complexe werkelijkheid, en steeds meer als munitie die we op onze tegenstanders afvuren. Dat tribale denken lijkt op het eerste gezicht een bug, een fout in onze neurologische bedrading. Maar dat klopt niet helemaal. We hebben polarisatie nodig. We dragen allemaal oogkleppen en zien vooral datgene wat in ons eigen wereldbeeld past. Maar als iedereen oogkleppen draagt, is dit de enige manier om meer te weten te komen: luisteren naar iemand die vanuit een ander perspectief naar dezelfde werkelijkheid kijkt. Botsende meningen kunnen – mits je er een flinke scheut nieuwsgierigheid aan toevoegt – geen bedreiging zijn, maar juist een bron van inzicht.