Advertorial

Operatie Nachtwacht ontvouwt zich voor het oog van publiek. Een team van restauratoren, conservatoren en wetenschappers werkt met militaire precisie in een speciaal ontworpen glazen ruimte, ontworpen door de Franse architect Jean Michel Wilmotte. Het doel van het project is om de staat van het schilderij eerst goed te onderzoeken, resulterend in een behandelplan om het schilderij voor de toekomst zo goed mogelijk te behouden.

Door gebruik te maken van de meest geavanceerde onderzoekstechnieken zoals digitale imaging, computerwetenschap en kunstmatige intelligentie, biedt de studie inzichten over de fascinerende geschiedenis van het schilderij die teruggaat tot vier eeuwen geleden. Tijdens het onderzoek is het schilderij ontdaan van zijn lijst en geplaatst op een speciaal ontworpen ezel. Hierdoor kunnen onderzoekers dichtbij het doek komen om ieder detail van het gehele canvas zo nauwkeurig mogelijk te bestuderen. Dat is een aanzienlijke prestatie aangezien het gaat om een canvas van 3.8 meter hoog en 4.5 meter breed.

Blik op de toekomst

Een belangrijk onderdeel van het onderzoek is het gebruik van technologie om de conditie van het schilderij te analyseren. Hoge resolutie fotografie gecombineerd met een macro-röntgenfluorescentie scanner (macro-XRF) en hyperspectrale imaging werpen een blik op Rembrandt’s schilderproces. Iedere vierkante millimeter van De Nachtwacht zal worden gescand. Tijdens het onderzoeksproces worden 12.500 hoge resolutie foto’s genomen; een unicum voor een dergelijk groot schilderij. Er wordt verwacht dat deze beelden van hoge kwaliteit details onthullen die niet zichtbaar zijn voor het blote oog.

De Nachtwacht in één snapshot

Rembrandt’s Nachtwacht is een van ’s werelds meest ambitieuze en beroemdste kunstwerken. Het schilderij is eigendom van de Stad Amsterdam en wordt sinds 1885 getoond in de speciaal ontworpen zaal aan het eind van de Eregalerij van het Rijksmuseum in Amsterdam, waar het jaarlijks door meer dan twee miljoen mensen wordt bezocht. De Nachtwacht is Nederlands vooraanstaande nationale artistieke pronkstuk en een must-see voor toeristen.

Het toont officieren, schutters en andere burgerwachten uit District 2 in Amsterdam; het draagt daarom officieel de titel  Officieren en andere schutters van wijk II in Amsterdam, onder leiding van kapitein Frans Banninck Cocq en luitenant Willem van Ruytenburch. Het schilderij werd afgerond in 1642, maar draagt sinds de achttiende eeuw de naam De Nachtwacht. Eén van de twintig Amsterdamse schutterijen gaf de opdracht voor het schilderij voor zijn hoofdkwartier, de Kloveniersdoelen. Het is Rembrandts enige schuttersstuk en zijn meest ambitieuze schilderij.

De voor die tijd gewaagde compositie, het gebruik van licht en schaduw en het gigantische formaat onderscheiden De Nachtwacht van andere schilderijen. Het schilderij was waarschijnlijk zelfs nog groter: er wordt vermoed dat het in 1715 ingekort werd om toen in zijn nieuwe thuis te passen, Koninklijk Paleis op de Dam, dat toen als stadhuis fungeerde. Het schilderij heeft verschillende aanvallen overleefd met o.a. messen en zoutzuur. De kleuren in het schilderij zijn de afgelopen jaren veranderd en vervaagd, met de toepassing van vernissen als boosdoener. Er is veel te ontrafelen over De Nachtwacht, mede door de symbolen over het hele canvas die geheimen en details over het straatbeeld en de tijdsgeest onthullen.

Meer dan twintig wetenschappers, conservatoren, curatoren en fotografen van Het Rijksmuseum werken mee aan dit ambitieuze onderzoeksproject. Daarnaast zijn er samenwerkingen met nationale en internationale musea en universiteiten voor dit project. AkzoNobel is hoofdpartner en levert expertise op het gebied van kleur en verf.

Volg updates over Operatie Nachtwacht via rijksmuseum.nl/nachtwacht en sociale media. Of bezoek het Rijksmuseum om dit fascinerende project met eigen ogen te ervaren.