Tekst: Erik Schmitz 

Zoenen op het stationsplein, 28 september 1963.

Foto: Dolf Toussaint / Stadsarchief Amsterdam

Amsterdam kent twee zoenseizoenen. Een korte piek in de nazomer, als een nieuwe lichting studenten zich nestelt in de stad, en het voorjaar. Niet dat er daarbuiten niet regelmatig wordt gezoend, maar toch minder seizoensmatig en minder pontificaal: midden op straat of op een brug, als een gelukzalig eilandje omspoeld door onverschillige voetgangers en ander voorbijgaand verkeer.

De Amsterdamse fotograaf Dolf Toussaint (1924-2017) zwierf in het begin van de jaren zestig door de Jordaan voor zijn beroemde fotoboek over de roemruchte volkswijk. Maar ook elders in de stad keek hij goed naar de Amsterdammers die samen de stad maakten, zoals hier op het Stationsplein bij het Noord-Zuid Hollandsch Koffiehuis. Prachtig laat hij op de foto een beelddiagonaal lopen over de ballonnen en de hoofden van het jongetje en zijn moeder. Hun degelijke, weinig modieuze kleding duidt erop dat het nog in de saaie jaren zestig is. De blik is gericht op de weg naar huis en hun hoofd zit vol indrukken, want aan de gekleurde ballonnen is te zien dat ze zojuist het nieuwe noodgebouw van kledingwinkel C&A op het Damrak hebben bezocht. Het tijdelijke modehuis op 511 palen boven het water werd op vrijdag 27 september 1963 geopend en verving de in februari geheel uitgebrande hoofdvestiging.

De vorm van het kleine, ronde leidingenschildje boven de moeder met kinderen herhaalt zich in het grote verkeersbord boven het zoenende stelletje, als de punt van een groot uitroepteken. Ze houden elkaar nauwelijks vast, eerder tastend, zich intuïtief bewust van de breekbaarheid van het eindeloze moment. De aktetas die tegen de gevel leunt is slechts een vage herinnering aan de dagelijkse banaliteit. Hun weten-zonder-woorden herhaalt zich in de baby die het oog van de camera vangt, als een baldadige cupido die zojuist liefdespijlen op de jongen en het meisje heeft afgevuurd, en nu met de fotograaf een blik van verstandhouding wisselt.

Zo aan het eind van september zal het niet lang meer duren tot de najaarsstormen de stad schoonblazen en de winter iedereen naar binnen jaagt. Dan is het wachten op de lente, het mooiste zoenseizoen.

Meer toen en nu foto's? Check @thenandnowamsterdam op Instagram.