In samenwerking met Cobra Museum

Het lot is Frida Kahlo niet gunstig gezind. Een verkeersongeluk in haar jeugd verbrijzelt haar bekken waardoor ze haar leven lang pijn heeft en geen kinderen kan krijgen. De rest van haar leven zit ze vastgesnoerd in een orthopedisch korset. En daarna staat haar kunstenaarschap in de schaduw van dat van haar twintig jaar oudere man. Op het eind van haar leven wordt een stuk been geamputeerd, raakt ze verslaafd aan medicijnen en depressief. Op haar 47e is het mooi geweest. Ze is op.

Feministisch icoon

Nee, Frida Kahlo was niet echt voorbestemd om een feministisch icoon te worden, zou je zeggen. Toch geldt ze nu als een boegbeeld van onafhankelijkheid en vrouwenbevrijding. Dat heeft ze te danken aan haar onafhankelijke spirit, de wil om radicale keuzes te maken en een groot talent. Bovendien is Frida een prachtige vrouw, dat helpt ook.

Haar schilderijen, inclusief haar fameuze zelfportretten, zijn meer dan bekend; als posters en uit kunstboeken. In de feministische jaren zeventig heeft iedere zelfbewuste vrouw wel een boek over haar in de kast staan. Kahlo’s aantrekkingskracht is tweeledig; haar turbulente leven én haar kleurige werk waarin zij zichzelf nietsontziend portretteert.

Rebels

Kahlo is van jongs af aan dwars. Zo wil ze dokter worden, ondenkbaar in het Mexico van die tijd. Het gruwelijke tramongeluk (ze wordt gespiest door een stalen buis) betekent het einde van die toekomstdroom, maar het begin van haar schildercarrière. Met behulp van een spiegelconstructie aan haar ziekbed begint ze zichzelf te schilderen. Na twee jaar is ze voldoende hersteld om zich bezig te houden met politiek activisme. Ze spreekt zich uit tegen religie en fascisme en gaat openlijk relaties aan met mannen én vrouwen. Ook in haar uiterlijk is ze rebels. De fameuze unibrow en de begroeide bovenlip onderscheiden haar van het geëpileerde schoonheidsideaal en haar Mexicaanse haar- en klederdracht is een statement tegen het kolonialisme.

Proletarische revolutie

Op een feestje van de communistische partij wordt Frida verliefd op Diego Rivera, een kunstenaar bekend om zijn enorme muurschilderingen en in Mexico even beroemd als Picasso. Hij is twee keer zo oud (42) en een uitgesproken ladies man. Geen bezwaar voor de vrijgevochten en biseksuele Frida, die zelf ook affaires heeft, tot Diego later in de relatie iets begint met haar zus Cristina. Toch trouwen ze een jaar na hun scheiding opnieuw met elkaar.

Ook in hun werk laten ze elkaar niet los. Een paar van Frida’s beroemdste schilderijen gaan over haar verhouding met Rivera. In een zelfportret huist haar man als een extra oog boven haar wenkbrauwen, op een ander zit hij in een medaillon of zit hij als een kindje Jezus bij haar op schoot. Op zijn beurt vereeuwigt Diego zijn muze in verscheidene muurschilderingen, bijvoorbeeld in de rol van wapendistributeur voor de proletarische revolutie.

Binnenwereld

Rivera is in de jaren dertig een veel beroemder kunstenaar dan zijn vrouw. Hij is directeur van een kunstacademie, zit in allerlei comités en commissies, verzamelt pre-Spaanse kunst.

Het formaat van hun werken weerspiegelt dat: Diego draait zijn hand niet om voor een muurschildering van 225 vierkante meter, Frida heeft voor haar binnenwereld maar weinig canvas nodig. Maar binnen dat kader schildert ze zichzelf in al haar pijn en kracht.

In de tentoonstelling wordt de in deze tijd veel beroemdere Frida Kahlo geplaatst in de context van het werk van Rivera en andere modernisten uit zijn tijd. Van Rivera zijn onder andere de murals (muurschilderingen) te zien die hij maakte van Cristina tussen uitbundige aronskelken. Frida Kahlo’s oeuvre is vertegenwoordigd met 23 werken, waaronder een mooie selectie van haar zelfportretten. Daarop is goed te zien dat ze bekend was met de renaissanceportretten van Bronzino.

De hele tentoonstelling – er zijn ook veelzeggende foto’s van bekende fotografen uit die periode – is dan weer een portret van dit ongeëvenaarde kunstenaarsechtpaar, dat nog steeds jonge generaties kunstenaars inspireert. Vandaag, 68 jaar na haar dood, nog meer dan ooit.

De expositie is te zien in het Cobra Museum van 5 juni t/m 26 september | cobra-museum.nl

Goeie Ouwe Koeien x Cobra Museum

Ook Roos, historicus van Goeie Ouwe Koeien, ging voor ons op pad naar het Cobra Museum. Ze sprak daar met Aynouk Tan, fashionjournalist en modefilosoof, over de nieuwe tentoonstelling 'Frida Kahlo & Diego Rivera: A Love Revolution'.