#FoundersFridays: in gesprek met Andres Jara van Favamole

Wie zich verdiept in de doodgewone tuinboon, stuit op feitjes die wel magisch lijken. Bonen zijn een natuurlijk alternatief voor kunstmest: ze binden stikstof uit de lucht en geven dat terug aan de bodem. De tuinboon is een plantaardige eiwitbron die de biodiversiteit vergroot.  In deze editie van Founders Fridays spreken we met Andres Jara, oprichter van Favamole, een spread op basis van tuinbonen. Na een grote brand twee weken geleden in het Kitchen Republic-gebouw in Amsterdam West waar Favamole gevestigd was, moest het team zichzelf opnieuw uitvinden. Jara vertelt over zijn ondernemersreis, de kracht van regeneratie en hoe een gewone boon kan bijdragen aan een duurzamere toekomst. 

Hoe heeft jouw loopbaan geleid tot de oprichting van Favamole?

Ik ben chef-kok en was bijna tien jaar lang groenteboer. Het idee om met tuinbonen (fava beans) te werken had ik al eerder, maar het bleef op de plank liggen. Tot ik twee jaar geleden, tijdens een van de natste zomerseizoenen ooit, de bonen geweldig zag groeiden. Toen herinnerden de bonen me aan die sluimerende ambitie. 

Hoe ben je begonnen?

Met de hulp van een subsidie. Ik ben vrij actief op LinkedIn en iemand tagde me met in een post met een subsidietip die voor mij relevant was. Ik vroeg ‘m aan en kreeg hem toegewezen. Zo is het avontuur begonnen. Nederland biedt veel kansen wat dat betreft. 

Wat vind je van het ondernemersklimaat hier?

Ik vind het jammer om te zien dat de meeste ondernemers zo snel mogelijk zoveel mogelijk geld willen verdienen. Maar dat is alsof je een boom zonder wortels probeert te laten groeien. Ik vertaal wat ik van boeren heb geleerd naar de structuur van ons bedrijf. Ik zie het bedrijf als een appelboom die groeit: het eerste jaar krijg je geen appels van een jonge boom, pas na een jaar of drie krijg je een eerste appel. Maar als je de boom goed verzorgt en tot wasdom laat komen, weet je over tien jaar niet meer wat je met alle appels moet doen, zoveel kun je er oogsten.

Waarom koos je voor Amsterdam om je bedrijf te laten groeien?

We vonden een stukje land aan de rand van Amsterdam dat we konden pachten. Eigenlijk heeft Amsterdam ons gekozen. Ik ben zeven keer verhuisd, maar vond altijd weer woonruimte. Dit is de plek waar ik moest zijn.

Hoe ervaar jij het impact-ecosysteem in Amsterdam?

Amsterdam is uniek: er is hier zoveel passie en er zijn veel gelijkgestemden. Het impact-ecosysteem in Amsterdam staat in mijn beleving erg open voor interactie. We voelen allemaal dat het belangrijk is om elkaar verder te helpen. Het is een heel dynamische stad, klein maar werelds. En je kan alles met de fiets doen, hoe cool is dat?

Je kantoor zit in het Kitchen Republic-gebouw dat onlangs werd getroffen door een grote brand. Hoe is de situatie nu?

We gingen van paniek naar gronding. We verloren ons kantoor en alle apparatuur, maar hebben een goed netwerk dat ons ondersteunt. Dankzij dat netwerk hebben we nu een tijdelijke locatie. Ik heb besloten dat ik dit vuur als een kans zie. Ik geloof dat dingen gebeuren met een reden, en dit is een manier om onszelf opnieuw uit te vinden. We zitten al vijf jaar bij Kitchen Republic en nu moeten we uit die comfortzone. De groei zit altijd buiten de comfortzone, het is tijd om onze vleugels uit te slaan. 

Is dat belangrijk voor jou, uit je comfortzone gaan?

Ik kom uit Colombia en woon al vijftien jaar in Europa; verhuizen hoort bij mijn leven. Zodra ik me comfortabel begin te voelen, trekt het leven me verder. Nederland en Amsterdam hebben me hier wortel laten schieten. Ik zag hoe mensen hier eten, iets wat we drie a vier keer per dag mogen doen, maar de mensen hier eten snel een broodje kaas en gaan dan door naar de volgende activiteit. Daar zag ik een uitdaging en een kans: de vreugde van eten terugbrengen in een stad die draait om efficiëntie. 

Is die bewustwording een belangrijke pijler voor het merk?

We bouwen een keten gebaseerd op het idee van regeneratie en dat proces begint bij jezelf, door verbonden te zijn met je lichaam. Het is zoals in het vliegtuig: zet eerst zelf je zuurstofmasker op voordat je een ander helpt. Regeneratief zijn begint bij zorgen voor jezelf. Die regeneratieve mindset is ook van toepassing op het land. Waar we in Europa lange tijd gericht waren op extractie, en later op het in stand houden van wat er is, staan we nu aan de vooravond van een volgende stap: regeneratie. Niet alleen behouden, maar herstellen en verrijken. De aarde beter achterlaten dan we haar vonden, daar willen we aan bijdragen.

Waarom is de favaboon daarvoor een oplossing?

Peulvruchten hebben de bijzondere eigenschap dat ze stikstof uit de lucht kunnen binden via bacteriën in hun wortelknolletjes. Die stikstof verrijkt de bodem, zo maakt deze bescheiden boon kunstmest overbodig. Kunstmest is als een drug, het maakt de bodem afhankelijk en zorgt voor uitputting en aftakeling. Bonen zijn een natuurlijke mest, door af en toe een veld bonen te groeien, voedt je de bodem op een natuurlijke manier. Boeren durven deze methode alleen niet in te zetten omdat de oogst van bonen niet direct geld oplevert. Althans, tot nu toe, want nu bieden wij dat economische voordeel: wij kopen de bonen van de boer.

Wat is nodig om nog meer impact te maken in de toekomst?

Ons verhaal is soms ingewikkeld, we zijn aan het leren om het stap voor stap uit te leggen op een manier die bij mensen resoneert. We willen het makkelijker maken om te begrijpen wat favabeans te bieden heeft. Wat ons verhaal soms lastig maakt, heeft ook met onze naam te maken. ‘Mole’ betekent in Colombia saus, en ‘fava’ staat voor ‘bonen’. Maar hier denken mensen bij ‘mole’ meteen aan guacamole, ze vergelijken ons product met guacamole en dat is het niet. Bonenspread zou op zichzelf mogen staan. 

Ik kom hier niet vandaan, maar tuinbonen horen bij dit land; het is een voedingsbron die hier floreert. Het verbouwen van tuinbonen werd niet ondersteund door de overheid, omdat er maïs nodig was voor veevoer, daarom is het naar de achtergrond verdwenen. Zonde, want bonen zijn gezond voor mensen en voor de aarde. 

Zijn er ontwikkelingen waar je bijzonder enthousiast over bent?

We zijn pas dertien maanden op de B2B markt en het gaat goed. De volgende stap is nu naar consumenten uitreiken, mensen vragen erom. We praten met verschillende supermarktketens en over een half jaar ligt ons product in de schappen. Ik kijk er enorm naar uit dat meer mensen ons product kunnen ervaren. 

Welke mythes over ondernemerschap zou je willen ontkrachten?

Mensen denken dat ondernemers 15 uur per dag moeten werken, maar uitputting is niet constructief. Regeneratie begint bij jezelf.Ik dacht altijd: als je hard werkt, kan je bereiken wat je wilt. Dat moest ik weer afleren; het is het geloofssysteem van iemand anders. Voor mij geldt dat ik niet zozeer hard moet werken, maar vooral slim. In het Engels zeggen ze ‘work hard or work smart’. Slim werken betekent voor mij dat ik ook rust moet inbouwen. Ik begin elke dag met bewegen. Daarna start ik met werken, en twee- of drie keer per dag stop ik met werken en ga ik wandelen. Je hersenen hebben die micro-pauzes nodig, uiteindelijk krijg ik op deze manier meer gedaan in minder tijd.

Wat is het meest waardevolle advies dat je ooit kreeg?

Begin. Wacht niet op het perfecte plan. Vlieg het vliegtuig terwijl je het bouwt.

De grote brand uitgebroken aan de Nieuwe Hemweg in Amsterdam-Westpoort, heeft grote gevolgen voor veel spelers in het Amsterdamse voedselecosysteem. Veel organisaties en startups waarmee ons team werkt, zijn hierdoor getroffen. Foodtech community Kitchen Republic, startups Favamole®, Goodoo | Certified B Corp en MAX&BIEN | Plantbased Creamery, cateraars The Food Line-up, Vagus Culinary Studio en Stewart & Sally Catering, bakkerijen LÄCKER en Salvo, en restaurant La Spaghettata, ze zijn helaas allemaal getroffen. Voor veel van deze ondernemers is de realiteit hard: elke dag zonder productie is een dag zonder inkomen.

Het ecosysteem heeft zich al verenigd om op verschillende manieren te helpen. Geef direct aan hoe jij kunt helpen via deze Google Sheet opgezet door Andes Jara, neem contact op met Nicky Buizer die dit vanuit de gemeente Amsterdam coördineert of steun Favamole via de Go Fund Me die is opgericht: https://www.gofundme.com/f/from-fire-to-regeneration-support-favamole.

Meer over #FoundersFridays

#FoundersFridays is een interviewreeks over ondernemers, door ondernemers. Elke editie bevat een founder die belangrijke lessen, mijlpalen, uitdagingen en reflecties deelt—vooral over de rol van Amsterdam in het Nederlandse innovatie- en impactecosysteem.

Als je een oprichter bent met een basis in Amsterdam, die werkt aan een innovatieve oplossing voor een stedelijke of sociale uitdaging, en je jouw verhaal met ons publiek wilt delen, stuur dan een e-mail naar Anne Dirks.