Dit artikel is geschreven door Floor van Dijck en verscheen eerder in de Uitkrant.

Stel: je wordt, als Amsterdammer, gecast om Johan Cruijff te spelen in een groots aangekondigde musical waarvoor wereldwijde aandacht is. Hoe bereid je je op zo’n rol voor? Vraag het Tobias Nierop, die voor '14 de musical' in de kicksen van Cruijff stapt. "Dat het een grote verantwoordelijkheid is, is me al door minimaal zeshonderd Amsterdammers op het hart gedrukt, dus ik voel totáááál geen druk", zegt hij lachend. "Ik heb me natuurlijk uitgebreid in hem verdiept en alles over hem gelezen. Nou ja, alles… Er is wel heel veel over hem te vinden, in de jaren zeventig was hij zo’n beetje de meest besproken persoon ter wereld. Maar mijn doel is vooral om Cruijff ten voeten uit te zijn. Ik wil proberen om zijn kracht te laten zien, maar ook zijn angsten. Hij was iemand die stond voor zijn ideeën. Ik heb heel veel beelden van hem bekeken, ook zijn lichaamstaal onderzocht. Het viel me bijvoorbeeld op dat hij mensen vaak niet aankeek. En dan soms weer heel lang wél."

In die zoektocht ontdekte Nierop ook dat hij best wat gemeen had met Cruijff: "Ik heb een soortgelijke achtergrond. Ik ben opgegroeid in Nieuwendam, maar mijn familie komt, net als die van Cruijff, ook uit Betondorp." Dat is dus precies het startpunt van deze Cruijff-tour: Betondorp, een stukje stad waar normaliter weinig gebeurt. Behalve dan vijf jaar geleden, toen Het Orakel van Betondorp op 68-jarige leeftijd overleed en zijn ouderlijk huis een bedevaartsoord werd, verpakt in een bloemenzee.

Johan Cruijffs Amsterdam route

1. Cruijffs ouderlijk huis

geboortehuis Johan CruijffIn deze benedenwoning op de hoek van de Akkerstraat en de Tuinbouwstraat bracht 'Jopie' Cruijff de eerste twaalf jaar van zijn leven door. De ramen zijn inmiddels beplakt met stickers die het verhaal vertellen van de jonge Johan. Nierop: "Ik ben in voorbereiding op deze rol de laatste tijd veel in Betondorp geweest en ik ben er echt verliefd op geworden. Het voelt ook bijzonder om hier rond te lopen, langs waar ooit de groentezaak van zijn vader zat."

Akkerstraat 32

2. Cruyff Court Betondorp

Cruijff Court

Deze inmiddels legendarische buurtvoetbalveldjes zijn de spil van de Cruyff Foundation. Nierop: "Wereldwijd zijn er al 250 Cruyff Courts, dat heeft-ie maar mooi voor elkaar gekregen." In Amsterdam zijn nog drie andere Cruyff Courts, maar deze is de bijzonderste. Het werd in 2014 door Johan zelf geopend, samen met burgemeester Van der Laan. 

Onderlangs 21-22

3. Esplanade De Meer

Door naar de plek waar tot 1996 het legendarische Ajax-stadion De Meer stond. "Mijn vader herinnert zich nog hoe hij daar als kind onder zijn vaders jas naar binnen werd gesmokkeld om gratis de wedstrijd te kunnen zien." Nu is het een tamelijk fantasieloze woonwijk, maar de erfenis van Cruijff is niet verdwenen: een van de houten toegangsbruggen is naar hem vernoemd.

Middenweg 401

4. Muurschildering

muurschildering Johan Cruijff

Op de hoek van de flat aan de Anfieldroad (vernoemd naar het Liverpool F.C.-stadion) in Watergraafsmeer prijkt een prachtige muurschildering van Cruijff, gemaakt door de Braziliaanse straatkunstenaar Paulo Consentino, die over de hele wereld muurschilderingen in voetbalthema maakt. Bij dit werk kreeg Consentino hulp van jongeren uit de buurt. "Ik vind hem heel gaaf. Maar nee, een selfie heb ik er nog niet mee."

5. Ron Gastrobar

Ron Gastrobar

Ook in Zuid was Johan vaak te vinden. Hij woonde in Barcelona, maar in Amsterdam ging hij graag naar zijn favoriete restaurant, Ron Gastrobar. Zelf zei Ron Blaauw daar ooit over: "Cruijff gaf regelmatig aan dat hij om kwart voor negen weg moest: 'voetbal kijken'. Maar dan zat-ie hier om half tien nog, lekker met andere tafels aan het ouwehoeren. Hij voelde zich hier op zijn gemak." Die aan de Sophialaan was zijn stekkie.

Sophialaan 55

6. Stadionplein

Johan Cruijff standbeeld Stadionplein

Cruijff had een speciale band met het Stadionplein: hij at er graag een broodje. In het Olympisch Stadion vestigde hij bovendien zijn Cruyff Foundation, met als doel om de jeugd in beweging te brengen. De stichting realiseert de Cruyff Courts en organiseert wereldwijd sportevenementen, ook voor kinderen met een beperking. Voor het Stadion vind je een standbeeld van Ek van Zanten dat herinnert aan de verloren EK-finale van ’74 – veel mensen zien er Johan Cruijff in. 

Olympisch Stadion 13

7. Johan Cruijff ArenA

Johan Cruijff ArenA

Het heeft even geduurd, maar in 2018 was de naamswijziging een feit. De Amsterdam ArenA heet nu dan écht de Johan Cruijff Arena. Een eerbetoon aan misschien wel de beroemdste Nederlander ooit. Het is met 55.500 plaatsen het grootste voetbalstadion van Nederland. Binnen bij de skyboxen vind je nog het (besloten) café Johan, waar zakelijke contacten van Ajax kunnen eten en drinken ten gunste van het goede doel; de opbrengsten gaan naar de Cruyff Foundation. 

Op de fiets

Een uitgebreidere versie van deze Cruijff-route fietsen? Dat kan hier.

    

Tobias Nierop

De Amsterdamse acteur Tobias Nierop (33) begon bij de Amsterdamse Jeugdtheaterschool en deed daarna de toneelopleiding in Arnhem. Je kunt hem kennen van de series Moordvrouw, Project Orpheus en Thuisfront. Ook was hij Prof. dr. Testkees voor schooltelevisie. In het theater was hij de afgelopen jaren te zien in voorstellingen van Orkater, Bellevue en De Toneelmakerij.

Het kaartje werd getekend door illustrator Barbara van den Berg.