Osseworst

Kopstoot

Oooh jij osseworst. Een beetje bruin gerijpt van buiten, rood van binnen, in dikke plakken, met een likje mosterd. Een beetje vet voor de sappigheid, met wat pit van specerijen en een subtiel rooksmaakje. Osseworst is uitgevonden in de 17e eeuw en wordt traditioneel gemaakt van gerijpt rundvlees met een beetje peper, kruidnagel, foelie en nootmuskaat: kruiden uit De Oost. Amsterdamser (én lekkerder) wordt het bijna niet. De beste vind je naar verluidt bij Slagerij De Wit in Oost en Slagerij Louman in de Jordaan.

Broodje halfom

Broodje Halfom

Romig, zout, leverig: zalig. Met de tijd is deze Jiddisch-Amsterdamse klassieker een beetje verdrongen door alle hippe broodjes carpaccio en vitello tonato, maar hij doet qua smaak zeker niet onder voor zijn Italiaanse concurrentie. Dit broodje (liefst gewoon een wit puntje) is half-om-half (zie hier de naam) belegd met gekookte lever (al dan niet met met spekjes) en pekelvlees. Met naar smaak een lik boter en een beetje peper. Al met al een mond vol Amsterdamse nostalgie. Eet ‘m bijvoorbeeld bij Van Dobben in de Reguliersdwarsstraat.

Tafelzuur van Kesbeke

Kesbeke

Gele Amsterdamse uitjes, zure bommen, zoetzure augurken, piccalilly: het beste echte tafelzuur komt natuurlijk van Kesbeke uit Amsterdam. Lekker zoetzuur met een bite. De oorsprong ligt in de grote Joodse gemeenschap, die door het inleggen van groenten en zuur de stad ook in de winter van vitamines voorzagen en daarmee met karren door de straten gingen. Tegenwoordig vult de familie Kesbeke in Bos en Lommer hun potten met augurken, uitjes, boontjes en zelfs gloeilampen. Lekker fris, vegan en nog gezond ook.

FEBO-Kroket

FEBO-kroket

Amsterdam is het koninkrijk van de kroket. Want sorry, rest van Nederland. De Lekkerste hebben wij en hij komt gewoon uit de muur van Febo. Hier komen ze niet uit de diepvries, maar worden ze elke dag vers gemaakt. En of je nou bijt in een kalfs-, saté- of kipkroket: ze zijn allemaal even krokant, en lekker romig van binnen. Een Febokroket met een lik grove mosterd kan eigenlijk op elk moment van de dag wel even tussendoor. Het enige nadeel: het brandgevaar. Dus niet vergeten voorzichtig te happen en flink te blazen.

Duivekater

Duivekater

Het is misschien wel een van de oudste traditionele recepten die bewaard zijn gebleven: de duivekater. Dit ovale feestbrood zag je terug op de schilderijen van Jan Steen. Wat erin zit verschilt per bakker, maar altijd zit er verwarmde roomboter, citroenschil en melk in. De Duivekater komt oorspronkelijk van nét boven de stad Amsterdam: uit de Zaanstreek en Nieuwendam, maar aangezien dat inmiddels ook Amsterdam is, mag de Duivekater een lokale lekkernij heten. Je haalt duivenkater onder meer bij Bakkerij Balvert.

Jodekoeken

Jodekoek

Hij is bros, zoet, krokant en verslavend lekker: de jode(n)koek. Of ze echt uit Amsterdam komen, daarover zijn de meningen wat verdeeld: de eerste bakkers die melding maken van deze legendarische ronde koeken komen uit Alkmaar, maar het recept van de koeken zou afkomstig zijn van een Joodse bakker uit Amsterdam, dus we rekenen ‘m goed. Je koopt ze overal in de bekende ronde verpakkingen bijvoorbeeld van Davelaar. Ook typisch Amsterdamse koekjes zijn Koggetjes of nougatines.

Kopstoot

Kopstootje

Niet te missen in elke echt Amsterdamse kroeg: de kopstoot. Bier met een borrel ernaast. Levensgevaarlijk, maar hij smaakt altijd naar meer. Een vaasje goudgeel gerstennat met een jonge graanjenever - het beroemde ‘pikketanussie’. De ideale combinatie om een avond luid zingend te eindigen met vers gemaakte nieuwe vrienden.

Beerenburg

Beerenburg

Beerenburg, dat is toch een Fries kruidenbittertje? Juist, maar dan komt ‘ie uit Amsterdam. Kruidenhandelaar Hendrik Beerenburg had een medicinaal mengsel bedacht dat hij oploste in brandewijn of jenever. Dit drankje deed het al snel goed onder schippers, en zo kwam het in Friesland terecht.  Het recept is nog steeds een van de best bewaarde geheimen in drankenland.

***********

On-Amsterdams lekker

Misschien zijn deze happen niet helemaal Amsterdams, maar je eet (of drinkt) ze hier wel het állerbeste van de hele wereld. Nou ja, dat vinden wij in elk geval.

Haring met uitjes en zuur

Haring is typisch Nederlands, natuurlijk. Maar waar ze hem in de rest van Holland zo uit het vuistje van zijn staart bijten, wordt hij in Amsterdam in stukjes gehakt en geserveerd met uitjes en - hoe kan het ook anders: zuur.

Oesters van Nam Kee

Als er een bestsellerboek en bijbehorende film wordt gemaakt over en met jouw oesters, dan verdien je zeker een plekje in deze lijst. Dus al komt het recept van de gestoomde oesters in zwartebonensaus met een beetje bosui uit China en de oesters uit Zeeland: de Oesters van Nam Kee vind je alleen in Amsterdam. Niet alleen meer op de Zeedijk, overigens, maar ook op de Nieuwmarkt en het Marie Heinekenplein.

Pom & Saoto soep

Ze komen oorspronkelijk van ver maar, deze twee hoogstandjes uit de Surinaamse keuken zijn inmiddels liefdevol geadopteerd in de stad: saoto soep en pom. De ene is de Surinaamse versie van de Javaanse soto-soep, een geurige kippensoep die je eet met rijst en taugé. De andere is een joods/creools ovengerecht met kip en pomtajer, een inheemse knol. De lekkerste eet je onder meer bij Spang Makandra in de Pijp of bij Warung Redjo in Zuid.

Amsterdamse biertjes

We zijn natuurlijk wereldberoemd vanwege de Heineken-brouwerij en Amstel bier, wat je natuurlijk niet drinkt uit een fluitje, maar uit een Amsterdammertje (al noemen wij dat hier een vaasje). Maar er is meer dan pils: er vindt het laatste decennium een enorme ‘bierrevival’ plaats in de stad, met écht Amsterdamse speciaalbieren als resultaat. Zoals die van oudgedienden Brouwerij ‘t IJ en De Prael, maar ook nieuwkomers als Oedipus, Kleiburg (echt kloosterbier uit de Bijlmer) en Gebrouwen Door Vrouwen.

Hartogs volkorenbrood

Een klassieker die ook vandaag de dag nog meegaat herken je aan het feit dat het er altijd druk is. En voor bakkerij Hartog aan de Wibautstraat staan niet alleen rond oud en nieuw rijen (voor de beroemde volkorenoliebollen), maar vaak elke middag nog. Hun geheim: lekker stevig volkorenbrood, zoals ze het daar al meer dan 100 jaar bakken.

Droge worsten Brandt & Levie

Een nieuwkomer die inmiddels niet meer weg te denken is van de borrelplank zijn de Amsterdamse droge worsten van Brandt en Levie. Ambachtelijk gemaakt van varkens uit Baambrugge, komen ze in allerlei spannende smaken.

Slagroomijs van vd Linde

Nog zo’n klassieker is het slagroomijs van banketbakkerij Van der Linde op de Nieuwendijk. In deze bakkerij, waar de tijd een beetje heeft stilgestaan, serveren ze gewoon the real thing: ambachtelijk slagroomijs waarvoor je graag een rondje omfietst.