Verhaal 

Tannhäuser draait om een ridderlijke kunstenaar die niet kan kiezen tussen zinnelijke (Venus) en geestelijke liefde (Elisabeth). Wagner liet ten gerieve van de Parijse Jockey Club de eerste akte beginnen met een opwindend bacchanaal voor dansers.

Tannhäuser voelt zich niet langer thuis bij Venus en keert terug naar Saksen. Tijdens een zangwedstrijd met als thema ‘het wezen der liefde’ prijst hij Venus. Iedereen is verontwaardigd; alleen Elisabeth, de nicht van Landgraf Hermann, beschermt hem.

Om boete te doen gaat Tannhäuser als pelgrim naar Rome waar hij hoopt van de paus vergiffenis te krijgen. Als die hoop niet in vervulling gaat, wil hij weer terug naar Venus. De vrome Elisabeth heeft echter God haar leven aangeboden als zoenoffer, wat leidt tot Tannhäusers verlossing.