Wereld onder de grond

Van een VR experience van de Kortjewantsbrugkelder onder Arcam tot Soil Symphony, een muziekinstallatie van Theo Rekelhof over de monocultuur in de landbouw. Van 3,5 meter hoge banners met illustraties van de wereld onder de grond van Wouterspace tot een hangende ondergrondse maquette van het Oosterdok, met 700 boomwortels en 1000 heipalen, gemaakt door Protofunk. Sub terra laat je op uiteenlopende manieren kennis maken met de diverse lagen en ruimteclaims onder de grond.

Al eeuwenlang hebben mensen een relatie met het ondergrondse. Eerst woonden we in grotten en bewaarden we onze schatten in de bodem. Toen brachten we funderingen en heipalen aan om bouwwerken overeind te houden. We gebruikten de grond niet alleen om olie en gas te winnen, maar ook voor kabels en leidingen om deze brandstoffen te vervoeren. Vervolgens voegden we allerlei functies toe. Denk aan infrastructuur en parkeergarages, kelders en winkelcentra.

Nu ruimte en natuur schaars worden, neemt de interesse in de ondergrond toe. Daar vinden we immers zoetwater, verkoeling en ruimte om te wonen, werken, landbouw te bedrijven, klimaatbuffers aan te leggen of te recreëren. Al die ondergrondse activiteit wordt opvallend slecht gedocumenteerd. Inmiddels is de eerste drie meter onder het maaiveld in de Randstad verzadigd met kabels, leidingen, openbaar vervoerverbindingen en kelders, maar niemand weet precies wat er ligt en waar.