Het Spelende kind

In de tentoonstelling zijn kunstwerken van bekende CoBrA-kunstenaars te zien, schouder aan schouder gepresenteerd met werken van hedendaagse kunstenaars. Hoewel de ideeën over het kind sinds de jaren vijftig flink veranderd zijn, hebben de kunstenaars in de tentoonstelling één ding gemeen: allemaal nemen ze het kind bloedserieus. Gezamenlijk biedt de kunst een veelzijdige en soms ook kritische blik op de creatieve expressie van het kind.

In hun levenshouding en spel waren kinderen voor de CoBrA-beweging (1948-1951) een krachtige inspiratiebron voor de vernieuwing van kunst en samenleving. De onbevangen en spontane houding van een kind liet volgens de kunstenaars zien hoe je je eigen weg kon gaan door je niets aan te trekken van wat ‘goed’ of ‘juist’ gevonden werd. Dat wilden zij ook graag, want een wereld waarin een Tweede Wereldoorlog had kunnen ontstaan, moest volgens hen op de schop. Als kunstenaars wilden zij daarom kunst maken die de mensen van hun bestaande ideeën af zou brengen en zo een revolutie zou veroorzaken.

CoBrA en het kind

De CoBrA-kunstenaars zagen in de creatieve expressie van kinderen een middel om hun eigen kunst te vernieuwen. Zoals CoBrA-lid Karel Appel zei: “Onze dromen, ons gedrag, ons werk, het had inderdaad iets kinderlijks. […] In die tijd wilden we net als kinderen iets van de grond af opbouwen.” Veel van deze kunstenaars begonnen met het verzamelen van kinderkunst en lieten zich direct beïnvloeden door de onderwerpen, vormen en technieken van kinderen. Ook werkten ze regelmatig samen met kinderen en toonden hun werk in tentoonstellingen en tijdschriften direct naast kindertekeningen. De meeste kunstenaars binnen de groep probeerden dan ook om net zo onbevangen en spontaan als een kind te schilderen, waardoor hun schilderijen soms ook echt aan kindertekeningen doen denken.

Het kind in de kunst van nu

Wetenschappelijk onderzoek heeft ondertussen duidelijk gemaakt dat kinderen in de basisschoolleeftijd creatiever zijn dan oudere kinderen of volwassenen. Tegelijkertijd zijn we er ook bewuster van geworden dat niet alles wat kinderen doen of maken helemaal ‘puur’, ‘spontaan’ of ‘zuiver’ is. Kinderen hebben namelijk wel degelijk geleerd om te tekenen en de omgeving waarin ze opgroeien beïnvloedt hun creatieve expressies al van jongs af aan. In de kunst van nu is de belangstelling voor het kind dan ook vaak een manier om kritisch te kijken naar de samenleving.

Dit komt duidelijk naar voren in de video-installaties van Liz Magic Laser, Adelita Husni-Bey, Beatrice Gibson, Priscila Fernandes en Joost Conijn. Op verschillende manieren gaan zij in op de invloed die opvoeding en scholing – of het gebrek daaraan – hebben op kinderen en hun toekomstige rol in de maatschappij. Tegelijkertijd zijn veel hedendaagse kunstenaars net zo gefascineerd en geïnspireerd door de creativiteit en het spel van kinderen als de CoBrA-kunstenaars waren, zoals de interactieve installaties van Maze de Boer, Nicolás Paris, Stéphanie Marin en Brian Belott laten zien

Ervaar “Een Ontembare Kracht”.

“Een Ontembare Kracht” is veel meer dan een tentoonstelling alleen, het is een spannende ervaring voor jong en oud. In de bijzondere uitnodigende vormgeving van de tentoonstelling worden kinderen én volwassenen aangemoedigd op een creatieve ontdekkingstocht te gaan. Zo moeten de schoenen worden uitgedaan aan het begin van de tentoonstelling, en soms zal men op de grond moeten gaan zitten om een video te bekijken of moet men door een wand kruipen om nieuwe kunst te ontdekken. Naast kijken, spelen, bouwen en tekenen is er de mogelijkheid om mee te doen aan diverse workshops die in de installaties op zaal plaatsvinden.