De maatschappelijke relevantie van improvisatie in dans en muziek

Er is geen script om je leven te leven. Ieder mens moet gaandeweg zijn eigen manier van leven uitwerken en uitvinden. Improvisatie is dus een vitale kracht in het leven. In navolging van Tim Ingold en Elizabeth Hallam (2007) kunnen er vier dingen worden gezegd over improvisatie: het genereert diverse vormen van cultuur, het is relationeel, het is tijdelijk en het is iets wat we gewoon doen. Het is dan ook des te verrassender dat de term creativiteit vandaag de dag overheersend aanwezig is, maar dat het vrij stil blijft als het om improvisatie gaat. Deze bijeenkomst beoogt de maatschappelijke relevantie van improvisatie, met name in dans en muziek, te bespreken. Bovendien wil het kritisch onderzoeken hoe beide hun plaats in het onderwijs kunnen innemen.

In dit mini-symposium gaan we specifiek in op het begrip zorg en reactievermogen. Kunnen we improvisatie en spel beschouwen als zorgpraktijken, waarin levende wezens voor elkaar zorgen en voor elkaar zorgen, reageren en ontvankelijk worden voor wat er in het moment gebeurt (Ingold, 2018)? Wat kunnen we leren van deze belichaamde, improviserende praktijken die elementen van onzekerheid verwelkomen, die hun intrek nemen in het nog-niet, en verschillen toestaan? Wat is de rol van het lichaam en beweging bij het verzorgen? Sterker nog, hoe wordt deze praktijk van zorg geadresseerd in artistiek onderzoek? Wat betekent het om ethisch verantwoord onderzoek te doen? Kunnen we artistieke doctoraten zien als een praktijk van zorg, die ook noties omvat van kwetsbaarheid, veerkracht, pluraliteit en reactievermogen (Midgelow, 2019)?

Het symposium wordt afgesloten met een paneldiscussie over artistieke doctoraten in de podiumkunsten. De derde cyclus in het hoger kunstonderwijs is een actueel thema in Nederland. Momenteel zijn er verschillende formats, variërend van voorbereidende trajecten (zoals THIRD in Amsterdam) tot volledige PhD-programma's (bijv. ACPA in Leiden). In 2023 start in Nederland een pilot van zogenaamde 'professional doctorates' in de kunsten. Het panel bespreekt deze formats, rekening houdend met de uitkomst van het EU-project 'ADiE - Artistic Doctorates in Europe'.

Aanmelden voor het mini-symposium kan per e-mail: tommy.vandelst@ahk.nl of carolienhermans@ahk.nl. Er zijn geen registratiekosten.

Programma: algemeen overzicht

13.15-13.30 uur: binnenkomst

13.30-13.45 uur: Welkom en inleiding door Carolien Hermans

13.45-15.45: Minisymposium: 'Maatschappelijke relevantie van improvisatie en spel'

15.45-16.15 uur: Pauze

16.15-17.45: Paneldiscussie: 'Artistieke doctoraten in de podiumkunsten'

17.45-18.00 uur: Afsluiting en borrel