Symfonieën in de romantiek en de nazi-tijd

Oorlog en geweld vormen ook het decor in Paul Hindemiths opera Mathis der Maler. Ten tijde van de bloedige Duitse Boerenoorlog zoekt de renaissanceschilder Matthias Grünewald zijn toevlucht in de kunst. De parallellen met Hindemiths eigen leven liggen voor het oprapen. Hoewel dreigende wolken zich boven Europa samenpakken en de nazi’s uitvoeringen van zijn ‘entartete’ muziek op alle mogelijke manieren dwarsbomen, destilleert de componist anno 1934 een driedelig symfonisch meesterwerk uit zijn opera in wording. Schuberts Unvollendete lijkt bij dit alles een vreemde. Een droom waarin vader en zoon Schubert een verbeten strijd voeren om de liefde en aandacht van de moeder zou de inspiratiebron geweest kunnen zijn. Althans, zo meende Schubert-kenner en dirigent Nikolaus Harnoncourt.