‘Speciale effecten’

De middle-aged Haydn sleet zijn dagen bij de Esterházy’s, maar zijn faam was inmiddels zó verspreid, dat heel Europa aan hem trok. Tussen zijn verplichtingen aan het hof door leverde hij in 1789 drie symfonieën, het drietal 90, 91 en 92 dat hij heimelijk verkocht aan drie verschillende opdrachtgevers (en hij kwam er – de elektronische snelweg bestond nog niet – nog mee weg ook...). Nadrukkelijk verzocht hij een van de Kapellmeister-op-afstand op z’n minst één keer te repeteren, want er zaten wel wat ‘speciale effecten’ in. Het onverwachte ‘slot’ halverwege de finale van de Negentigste, een zowel dansante als dramatische symfonie vol contrasten en heerlijke een-tweetjes tussen afzonderlijke instrumentgroepen, is inderdaad berucht.