Op dinsdagavond 1 maart debatteerden lijsttrekkers van Amsterdamse partijen gepassioneerd over kunst en cultuur.  Aan de hand van een aantal prikkelende stellingen spraken over wat de kunst- en cultuursector betekent voor Amsterdam en wat Amsterdam betekent voor deze sector, nu en vooral in de nabije toekomst. Dat gebeurde tijdens het lijsttrekkersdebat Kunst en Cultuur dat in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen in een vol Boom Chicago plaats vond. Een debat werd geleid door Maurice Seleky. Je kunt het debat hier terugkijken.

Rutger Groot Wassink (GL), Reinier van Dantzig (D66), Claire Martens (VVD), Marjolein Moorman (PvdA), Diederik Boomsma (CDA), Jazie Veldhuyzen (BIJ1) en Bart Hartog (DSA) namen deel.

De toon was snel gezet

Kunst en cultuur raakt alle deelnemers daadwerkelijk, ook persoonlijk. Zo deelt Rutger Groot Wassink (GL) dat kunst voor hem troost is: “Dat kan een liedje zijn of een schilderij. En kunst biedt nieuwe perspectieven”. Claire Martens (VVD) beseft eens te meer hoe belangrijk het is om de kunstsector te steunen omdat door corona bijvoorbeeld haar broer al twee jaar zijn vak als DJ niet kan uitvoeren.

De sector kreeg steun tijdens corona maar er moet meer gebeuren

Alle partijen vinden kunst en cultuur belangrijk voor Amsterdam. De aanwezige kunst en cultuur Wethouder Touria Meliani krijgt applaus voor alle steun die ze tijdens corona voor de sector wist te realiseren. Dat gezegd hebbende vinden de lijsttrekkers dat er richting de toekomst meer moet gebeuren: er moet in ieder geval ruimte zijn voor de fair practice code en de voorgenomen bezuinigingen moeten ongedaan gemaakt worden. Er moet zelfs geld bij.

Creativiteit hoort bij de ziel van Amsterdam

Marjolein Moorman (PvdA) gaf onder andere aan dat de sector ondergeschoven is gebleven tijdens corona en dat ze met schaamte heeft gekeken naar het feit dat de kunst en cultuur sector als laatste openging. De sector staat hoog op het prioriteitenlijstje van de PvdA, ook als het gaat om fondsen voor programmering, kunst en cultuur in de onderwijsportefeuille en een toegankelijkere woningmarkt wordt voor de culturele makers. Bij de ziel van Amsterdam hoort creativiteit. Wat tijdens het debat werd beaamd door de anderen. Amsterdam kan alleen maar groeien als iedereen in aanraking kan komen met kunst en cultuur.

Bart den Hartog (DSA) pleitte er onder andere voor dat leegstand benut moet worden om de sector meer ruimte te geven. Subsidies moeten niet gaan naar ‘stenen’ maar er moet fors meer geld naar ruimte voor kunst, cultuur en tegencultuur. Dat moet hand in hand gaan met geld voor armoedebestrijding.

Claire Martens (VVD) oppert onder andere om een groot gedeelte van de toeristenbelasting in een bruisfonds op te nemen voor de sector. Ook zij maakt zich zorgen over de makers. Er moet ruimte voor hen blijven komen; met de uitgifte van grond en intekenen van nieuw gebieden moeten economie en kunst en cultuur meer gaan samenwerken.

In debat over nieuwe wijken geeft Reinier van Dantzig (D66) aan dat ook nieuwe wijken pas compleet zijn als er aanbod is zoals een bieb, een nachtclub, een rafelrandje, een festivalterrein, repetitieruimtes, broedplaatsen en dergelijke. Er mogen alleen buurten worden gebouwd waar cultuur een groot onderdeel van is. Hij wil inzetten op een investeringsbank voor kunst en cultuur maar ook zuinig zijn op wat er al is, bijvoorbeeld het Bostheater en Ons’Lieve Heer op Solder.

Het woningprobleem los je niet 1-2-3- op

In gesprek over het gebrek aan woningen voor mensen werkzaam in de kunst- en cultuursector, geeft Diederik Boomsma (CDA) aan dat we ook zorgpersoneel, leraren en politiemensen in de stad willen houden en geen voorrang gegeven kan worden aan mensen in de kunst en cultuur sector. We hebben een wooncrisis. Diederik pleit voor het bouwen van betaalbare woningen en een goed salaris voor kunstenaars. Jazie Veldhuyzen (BIJ1) geeft aan dat hij een voortrekkersbeleid wil hanteren bij de verkoop van panden aan kunstenaars of in coöperatief beheer met kunstenaars laten plaatsvinden. Verhuurdersheffing moet opgeheven worden en er moet meer  sociale huur komen. Het merendeel van de partijen is voor een ijzeren voorraad atelierwoningen maar het besef er is ook dat de woningmarkt stuk is en dat die gerepareerd moet worden zoals Marjolein Moorman dat uitdrukt.

Rutger Groot-Wassink (GroenLinks) breekt een lans voor de huidige coalitie die de afgelopen 4 jaar heel hard zijn best gedaan om ook te blijven investeren, bijvoorbeeld in Noord, Nieuw-West en Zuidoost. Bovendien investeert Amsterdam meer geld in cultuur dan Den Haag en Utrecht samen. Hij vindt onder meer dat cultuur toegankelijk moet zijn voor iedereen en het moet niet uitmaken hoe dik je portemonnee is. Investeren in andere verhalen en alle verhalen verzamelen in een nieuw verhaal van Amsterdam. En als gemeente vastgoed beschikbaar stellen aan culturele instellingen en makers. Hij gaat graag met de sector om tafel om samen een lange termijnvisie op te stellen.

Dat de sector nog kwetsbaarder is geworden onderschrijven alle partijen. En dat er actie nodig is, ook van de nieuwe gemeenteraad, ook. 

Claire Martens (VVD) wil meer zekerheid bieden op ieder vlak. Een bijdrage aan zekerheid voor de kunst- en cultuursector wordt ook geleverd door mensen die bij multinationals werken, zij maken ook gebruik van kunst en cultuur. Claire wil ervoor zorgen ervoor dat rekeningen die instellingen en kunstenaars niet kunnen betalen niet met een deurwaarder beantwoord worden maar met meer tijd. Daarnaast wil Claire dat de mogelijkheid blijft om huren kwijt te schelden aan instellingen die huren van de gemeente.

BIJ1 wil structureel meer investeren in talentontwikkeling en kunst en cultuur en het CDA stelt voor om de termijn van kunstenplan te verlengen zodat instellingen de tijd krijgen om te herstellen. Hierbij moeten dan geen kwantitatieve eisen gesteld worden.

Het CDA geeft aan dat een groot deel dan het publiek toeristen betreft . Diederik Boomsma wil dat Amsterdam zich nog meer richt op het aantrekken van de bezoeker die waarde toevoegt aan Amsterdam. GroenLinks wil de sector structureel weerbaarder maken want we kunnen in de toekomst weer met een pandemie te maken krijgen. DSA sluit zich hierbij aan en wil werken aan een cultuursector die er is voor de Amsterdammer, waar Amsterdammers aan deelnemen en die minder afhankelijk is van de toeristen. Cultuur is een integraal onderdeel van de samenleving en moet dus ook zo worden behandeld. Marjolein Moorman van de PvdA sluit af met de boodschap dat kunst en cultuur hoge prioriteit heeft en dat ze zich wil inzetten om cultuur toegankelijk te maken voor iedereen.

De aanwezige partijen zijn graag bereid om met elkaar samen te werken in een toekomstige gemeenteraad en zien echt in dat kunst en cultuur prioriteit verdient.

Het lijsttrekkersdebat Kunst en Cultuur werd georganiseerd door de Amsterdamse Culturele Instellingen (ACI), het Amsterdamse Fonds voor de Kunst (AFK), de Amsterdamse Kunstraad (AKr) en amsterdam&partners.