Een skyline van houtzaagmolens

In het oude centrum van Amsterdam was al snel geen ruimte meer voor uitbreiding van de industrie en een toenemend aantal inwoners. Dus groeide de stad buiten haar tekenende grachten. Langs de oevers van het IJ werden havens aangelegd voor de overslag van hout. Om al dat geïmporteerde hout te zagen en te verwerken zijn er bijzonder veel houtzaagmolens gebouwd. Op het hoogtepunt stonden er maar liefst 85 molens rond Amsterdam, het merendeel daarvan in de Westerparkbuurt, wat voor een bijzondere skyline zorgde.

Zaagmolens Frederik Hendrikbuurt - Stadsarchief Amsterdam

Maar dit pittoreske, über-Nederlandse beeld kwam te lijden onder de ontwikkeling van de elektrische houtzaaginstallatie. De molens, die aandoenlijke namen als ‘De Nachtegaal’ of ‘De Kievit’ hadden, zijn op één na allemaal uit de Westerparkbuurt verdwenen. ‘De Otter’ is sinds de bouw in 1631 als enige overeind blijven staan.

Westerparkwandel

Wat bijzonder is aan de ontwikkeling van deze wijk is de architectuur die er in de loop van tijd is opgebouwd en afgebroken. Die 85 molens die moesten verdwijnen? Die maakten plaats voor havenarbeiderswoningen, die voor grote delen bestonden uit typische revolutiebouw en woningwetbouw in de stijl van of geïnspireerd door De Amsterdamse School. Breng voor een verdere indruk van die bouwstijl vooral een bezoek aan Museum Het Schip. Als je architectuurmaag dan nog niet gevuld is, kun je ook naar de bijzondere Silodam wandelen. Een modern appartementencomplex dat opvallend lijkt op een ladekast, door de zeventien verschillende gevelbekledingen.

Leef het goede leven bij de Westergasfabriek

Vroeger was het een gigantische gasfabriek, nu worden de herkenbare bakstenen ruimtes en het omringende park opgevuld met unieke restaurants, café’s, en plekken waar je dansend of cultureel helemaal uit je dak kan gaan. Overdag kun je bijvoorbeeld fantastisch ontbijten of lunchen bij De Bakkerswinkel. Wanneer de avond valt is nomadisch restaurant Raïnaraï, in een monumentaal pand met terras aan de kade, absoluut de moeite waard. Voor mensen die helemaal geen zin hebben om na te denken over hoe laat het is, kun je de hele dag en nacht eten, drinken en dansen bij de Pacific Parc.

In dit culture bolwerk worden het hele jaar allerlei festivals georganiseerd waar gefeest, genoten en bekeken wordt. Voor wie na al dat gedans en die gezelligheid wel een comfortabele stoel kan gebruiken is Het Ketelhuis fantastisch. Deze prachtige bioscoop is hét huis voor de Nederlandse film.

Watertorenplein

Even verderop, aan het Watertorenplein, is in een gigantische machinekamer uit 1900 Café-restaurant Amsterdam gevestigd. Terwijl binnen de geschiedenis nog altijd tastbaar is (letterlijk) kom je buiten op het terras terecht dat met rust overgoten is. Op het voormalige waterleidingterrein is in de jaren '90 een volledige 'ecowijk' gebouwd, met de watertoren en het machinepompgebouw als kloppend hart.

De Westerparkbuurt doet je met het park, de Westergasfabriek en de historische straten even vergeten dat je eigenlijk nog in het hart van Amsterdam bent, en juist daarom is het zo fijn om eens te bekijken.