Architectuurwandeling door de buurt

De groene Plantagebuurt heeft in de loop der tijd een interessante ontwikkeling doorgemaakt, die je hier al wandelend de revue ziet passeren. Zo diende de buurt met de vele parken en tuinen in de 17e en 18e eeuw vooral als achtertuin voor de rijke Amsterdammer, waar men zich in een oase van rust kon terugtrekken uit de drukte van de stad. Er mochten toen ook geen permanente woningen worden gebouwd, maar wel zogenaamde ‘tuinhuisjes’ waarvan je nog steeds twee exemplaren kunt zien op de Plantage Middenlaan 47 en 49.

Van ARTIS tot pakhuizen

In 1838 opende ARTIS hier de deuren, waarbij de dierentuin tot op de dag van vandaag een grote stempel drukt op deze wijk. Qua beeld en geluid, zeker als de apen het op hun heupen hebben. Sinds 2014 is er op de hoek van de Plantage Middenlaan en Plantage Kerklaan een prachtig nieuw plein verrezen, waar je verscholen achter monumentale gebouwen zonder een kaartje te kopen kunt genieten van de flamingo’s en fonteinen. Loop eens voor ARTIS langs om vanaf de primair kleurige Nijlpaardenburg een blik te werpen op Entrepotdok. De pakhuizen van weleer zijn veelal omgebouwd naar appartementen en bedrijfsruimtes, maar je hebt niet veel fantasie nodig om te bedenken hoe de handel hier welig tierde.

De Burcht van Berlage en het eerste openbare stadspark

Terug naar de hoofdingang van de dierentuin waar je rechtsaf slaat voor de Henri Polaklaan. In deze boomrijke straat vind je de Burcht van Berlage, die H.P. Berlage in opdracht van de Algemene Nederlandse Diamantwerkersbond ontwierp. Hij liet zich hiervoor inspireren door de Italiaanse stadspaleizen uit de Renaissance, en leuk detail: Berlage heeft de indrukwekkende Burcht ongeveer gelijktijdig met de Beurs van Berlage gebouwd. Wandel vervolgens richting het water van de Nieuwe Herengracht waar je het eerste openbare stadspark van de stad treft: het Wertheimpark. Klein van stuk, maar met flink wat historie met onder meer het Auschwitzmonument naar ontwerp van Jan Wolkers.

Een sprongetje in de tijd met iconische ontwerpen

Na het Wertheimpark maak je wat architectuur betreft een sprongetje in de tijd: aan de Nieuwe Herengracht staat bij de Hortusbrug, vlakbij de Hortus Botanicus, een opvallend brugwachtershuisje. Dit wit geschilderde betonnen huisje met strakke stalen kozijnen uit 1956 doet denken aan de iconische ontwerpen van Gerrit Rietveld en is tegenwoordig als hotelkamer te boeken. En ja, het interieur is inmiddels ook een ode aan Rietveld. Inclusief de wereldberoemde Rietveldstoel. Loop langs de Hortus tenslotte weer de Plantage Middenlaan in, waar je onder meer de fameuze Desmet Studio’s in art deco stijl passeert. Naast de vele parken en tuinen waren er eind 19e eeuw in De Plantage ook diverse theaters en sociëteiten, waaronder Schouwburg Frascati dat hier in 1879 zat. Het is maar goed dat er in deze buurt ook zoveel fijne horeca te vinden is, na zoveel indrukken tijdens je wandeling gaat er nu wel iets lekkers in!

Ontdek het Joods Cultureel Kwartier

Het Joods Historisch Museum, de Portugese Synagoge, de Hollandsche Schouwburg, het Nationaal Holocaust Museum en de Ets Aim bibliotheek. Deze vijf instellingen vind je in De Plantage allemaal op dezelfde vierkante kilometer. Ook deze ontdekkingstocht én kennismaking met de joodse geschiedenis en cultuur kun je dus makkelijk te voet afleggen.

De instellingen hebben zich verenigd in het Joods Cultureel Kwartier, wat in de praktijk inhoudt dat je met één kaartje alle locaties kunt bezoeken. De Plantagebuurt speelde een belangrijke rol in de joodse geschiedenis in Amsterdam. Niet alleen woonden hier veel joden, vanuit de Hollandsche Schouwburg op de Plantage Middenlaan zijn tienduizenden joodse mannen en vrouwen naar concentratiekampen gedeporteerd.

Stap binnen bij de oudste joodse bibliotheek ter wereld

Begin met een bezoekje aan de herdenkingsplek in de Hollandsche Schouwburg, er is geen aangrijpender plek te vinden. Het Nationaal Holocaust Museum wordt momenteel gerenoveerd en is daarom gesloten. Zak daarom direct af naar het Meester Visserplein voor de schitterende Portugese Synagoge. Zorg vooral dat je vooraf een afspraak maakt voor het zeer indrukwekkende, in hetzelfde complex gevestigde Ets Haim-Livraria Montezinos. Dit is de oudste nog functionerende joodse bibliotheek ter wereld, opgericht in 1616, en alleen op afspraak te bezoeken.

Afsluiten met koosjere lekkernijen

Sluit je bezoek af in het uiterst omvangrijke en fraaie Joods Historisch Museum, dat in vier aaneengesloten monumentale synagogen zit. Hier krijg je aan de hand van kunst, films en gebruiksvoorwerpen een uniek beeld van het joodse leven, toen en nu. Een passend slot voor dit uitstapje in het Joods Cultuur Kwartier? Dat doe je met een koosjere lekkernij in het museumcafé!