Een zonnige middag op het terras van het stationsgebouw van Schiphol. Het heeft iets knus en onweerstaanbaar onschuldigs: met een kop koffie of een flesje frisdrank kijken naar de glanzende vliegtuigen op het betonnen platform, gezellig gezeten in de rotan stoeltjes rond de rotan tafeltjes van het grootste vliegveld van Nederland. Tot in de jaren zestig waren de meeste bezoekers van Schiphol daar niet om te vliegen. De luchthaven was een populair dagje uit. Een vliegreis was voor de meesten onbetaalbaar, maar hier op het terras leek alles even binnen handbereik. Het inladen van bagage en vracht, de uitverkoren reizigers die tussen de vliegtuigen naar hun toestel liepen, of juist van de vliegtuigtrap de laatste meters tussen hemel en aarde zelf aflegden. Schiphol was overzichtelijk.

KLM Fotohistorisch Archief / Maria Austria InstituutOp de foto is links één van de grote vliegtuighangars te zien, en rechts de Haarlemmermeer waar de start- en landingsbanen zich tot ver in de weidse polder uitstrekten. Hier kon iedereen zich verbazen over de moderne techniek, familie en vrienden uitzwaaien en even dromen van reizen naar verre landen. Het terras met de rotan stoeltjes bestaat niet meer. In 1967 opende midden in de polder een nieuw vliegveld en het oude Schiphol veranderde in het werk- en kantoorgebied Schiphol-Oost. Het moderne Schiphol is een duizelingwekkend druk knooppunt van mensenstromen en is ondanks de beroemde bewegwijzering alleen nog overzichtelijk vanuit de lucht. Vliegen is onherkenbaar veranderd. Maar in de fotoarchieven van het Maria Austria Instituut (waaronder het KLM Fotohistorisch Archief) is de magie van het luchtreizen gaaf bewaard gebleven. Zoals de foto van de eerste KLM-passagier op 19 mei 1920. De eerste baby in 1921. Een tijgerwelpje in 1924. En tal van andere passagiers uit een eeuw vliegen, vaak gefotografeerd bij het geduldig aan de grond wachtende toestel – onder wie ook wereldberoemde sterren die in Amsterdam uit de hemel neerdaalden: Audrey Hepburn, Maria Callas, Jayne Mansfield. We kunnen ons verbazen en even wegdromen bij het overzichtelijk reizen in een vervlogen tijd.

Dit artikel is eerder verschenen in de Uitkrant. Tekst: Erik Schmitz, foto: KLM Fotohistorisch Archief / Maria Austria Instituut.