Wat allereerst opvalt zijn niet per se de stukken in de expositie, maar de expositie zelf. Het is eigenlijk een lange straat, toegankelijk vanaf beide zijden. Daarnaast is de expositie gratis, iets wat van der Laan zelf erg graag wilde. Zijn wens was dat iedereen gemakkelijk de tentoonstelling kon bekijken, zonder drempels of barrières. En ook dat maakt dat het echt zijn expositie is, van iemand die altijd stond voor gelijkheid en vrijheid. 

De meest vrije stad 

Door de expositie lopen twee hele duidelijke rode draden: groei en vrijheid. Amsterdam is altijd al een groeiende stad geweest en dat zal een lange tijd zo blijven. De schaalvergroting is niet iets wat alleen de afgelopen jaren plaats heeft gevonden, nee, het begon in de Gouden Eeuw, toen veel migranten naar Amsterdam trokken. ‘Dit is niet de eerste schaalsprong die we maken’, legt van der Laan uit in de video over de samenstelling van de expositie, ‘toen 400 jaar geleden de grachtengordel werd aangelegd was dat ook omdat Amsterdam enorm in de lift zat.’

De reden dat de bevolking zo sterk groeide in de Gouden Eeuw heeft dan weer te maken met vrijheid. Amsterdam was de enige stad waar je niet vervolgd werd vanwege je geloof. Dat thema trekt zich door naar het heden: in 2001 werd Amsterdam de eerste stad ter wereld waar je als homostel mocht trouwen. In de expositie hangt een foto van van der Laans bijdrage hieraan: toen hij in 2011 een mannen- en een vrouwenechtpaar trouwde, in hetzelfde museum waar zijn tentoonstelling nu te zien is.

Tegendraads is het blowverbodsbord. Iets wat je in Amsterdam niet mag doen, dat komt niet vaak voor. Juist daarom is het bijzonder dat dit bord hier hangt. In 2005 werden de borden opgehangen, maar al snel werd besloten dat ze in strijd waren met de Opiumwet. Nu zijn het collecors items, zoals hier.

Voortbouwen

Ook de idolen van van der Laan hangen hier. Floor Wibaut, de eerste sociaal-democratische wethouder van Amsterdam, Monne de Miranda, de opvolger van Wibaut en Jan Schaefer, bij wie van der Laan zijn carrière begon. Van der Laan vond dat dit soort mensen hier horen, omdat ‘dit de voorgangers zijn op wiens schouders wij voortbouwen’, zo legt directeur van het Amsterdam Museum Judikje Kiers uit. 

En alhoewel van der Laan nadrukkelijk heeft gezegd dat hij géén tentoonstelling over zichzelf wilde, is misschien wel het meest indrukwekkende stuk het levensgrote kunstwerk van de Damsko strijder. Ook na deze tentoonstelling blijkt maar weer: Amsterdam is en blijft de mooiste stad. Ongeacht hoe hard zij groeit.

Wil je meer zien dan ik ooit zou kunnen vertellen? Ga dan zelf langs bij De Mooiste Stad, te zien tot 4 november 2018.