Ik ben recentelijk verhuisd, terug naar Amsterdam, terug naar mijn oude buurt: Noord. Een stadsdeel wat enorm in beweging is, positief maar ook zeker negatief. Daarom wil ik me graag bewust worden over Noord, maar eigenlijk ook over Amsterdam als stad, waar in gewoond en gewerkt wordt, maar ook over mijn plek in de stad en de plek van alle mensen die van het Mokums paradijs genieten. Hierbij vijf boeken die ik aanraad en waarom jij deze boeken als (niet) Amsterdammer, net zoals ik, absoluut gelezen zou moeten hebben. 

Oerknal aan het IJ – Bas Kok

Weet jij hoe Amsterdam is ontstaan, de geschiedenis erachter en waar de naam vandaan komt? Misschien heb je er wel eens iets over gehoord, maar ken je het hele verhaal niet. Of, misschien weet je het wel maar heb je het nog nooit bekeken vanaf ‘de overkant van ’t IJ’. In dit boek lees je namelijk de geschiedenis van Amsterdam, gezien vanuit Noord. Op zoek naar de wording van het stadsdeel boven het IJ, beschrijft schrijver Bas Kok verrassend genoeg in de ontstaansgeschiedenis van het oude Amsterdam. Is de historie van de hoofdstad zoals we die kennen misschien een fantasierijk bedenksel? Met heldere, grappige - of laat ik eerder hilarische voorbeelden zeggen - legt Bas Kok uit hoe de Amsterdamse koopmansgeest het verhaal van de stad naar z'n hand zette. Na het lezen van dit boek weet je zeker dat je eigenwijze en slimme grapjes kunt maken tijdens een discussie over het ontstaan van Amsterdam.

Het pauperparadijs – Suzanna Jansen

Pauper, een (scheld)woord wat ik vaak in Oud-Zuid hoor en die gebruikt wordt voor mensen die ‘arm’ zijn en er nooit in zullen slagen enige welstand te bereiken. Dit boek gaat dan ook over ‘paupers’. Je leest zowel een familiegeschiedenis als een journalistiek verslag van hoe Nederland tussen 1800-1960 met armoede omging. Schrijfster Suzanna Jansen weet zeer boeiend te vertellen over de zogeheten ‘heropvoedingskampen’ maar ook over het ontstaan van Floradorp in Amsterdam Noord. Het is een boek die geslaagd is als roman en daarnaast als journalistiek en historisch verslag. Naar mijn mening een ware ontdekkingstocht.

Jij hebt ons niet ontdekt wij waren hier altijd al – Massih Hutak

Ik heb nog nooit zo vaak geknikt, ‘’juist’’ en ‘’dit bedoel ik nou’’ gezegd tijdens het lezen van een boek. Massih Hutak maakt iets in mij los, al sinds ik van zijn bestaan weet. Ik ken Massih Hutak van zijn scherpe columns in het Parool, als voorbeeld van vele docenten tijdens mijn studie Tourism Management en natuurlijk van Designer fiets. Massih is een strijder, een Noord strijder en hij verdedigt Noord. ‘Verdedig Noord’ is een groep van mensen die zich verantwoordelijk voelen voor Amsterdam Noord die in actie komen tegen de gentrificatie van het stadsdeel. Dat doen ze met kunst, activisme en campagnes. Hiermee willen zij bewustwording creëren onder oude en nieuwe Noorderlingen zodat alle bewoners zich beter tot elkaar gaan verhouden. In zijn boek legt hij door middel van persoonlijke ervaringen uit over wat gentrificatie met een persoon en een wijk doet en door middel van analyses over andere steden en hoe zich dit vertaalt tot Amsterdam Noord. Het is een fijn, begrijpelijk maar vooral interessant boek om te lezen. Neem ook eens kijkje op hun website en volg Massih op Instagram.

Metromorfose – Bas Kok

Dit kleine boekje moet je echt gelezen hebben als je je ooit met de Noord/Zuidlijn hebt verplaatst. Als je die metrolijn nog nooit genomen hebt, moet je dat absoluut doen, dus simpelweg zou iedereen dit boek moeten lezen. Ik weet nog heel goed dat de metrolijn oorspronkelijk af zou zijn op het moment dat ik naar de middelbare school zou gaan. De aanleg is aardig vertraagd, en op het moment dat ik Amsterdam inruilde voor Edam reed de metro pas. De bouw, het testen en proefrijden heeft 5.569 dagen geduurd. Van 22 april 2002 tot de opening op 21 juli 2018 (juist, dat is heel lang). In dit boek van Bas Kok (zelfde schrijver als Oerknal aan het IJ) lees je over wat er zo bijzonder is aan dat ritje van een goed kwartier en nog geen tien kilometer, welk moois dit Amsterdam brengt en de betekenis van de Noord/Zuidlijn. Je leert over de grote impact op Noord, want van het chique Zuid en de gouden grachtengordel rijd je zomaar het armste deel van Amsterdam binnen. Het is een metamorfose of dus eigenlijk een ‘metromorfose’ voor Amsterdam, maar vooral voor Noord.

Van wie is de stad, de strijd om Amsterdam - Floor Milikowski

Ja, de titel zegt het al, van wie is de stad? Dat is eigenlijk de vraag na het lezen van deze vijf boeken. Want jeetje, wat is dat toch lastig. Het is niet makkelijk om met zoveel mensen van één stad te houden. Schrijfster Floor Milikowski leidt je langs het succes van de stad en de keerzijde daarvan. Ze besteedt vooral aandacht aan de groei van het toerisme, de opkomst en de effecten van Airbnb, de groei in vastgoedbeleggingen, de toenemende gentrificatie en de problematische positie van de middenklasse. In combinatie met het boek van Massih Hutak ben je hierna een echte gentrificatie-expert en krijg je waarschijnlijk, net zoals ik, enorm veel zin om de politiek in te gaan en te strijden voor gelijkheid.

Heb ik je geïnspireerd om deze vijf boeken te lezen? Yes, dat was stap 1! Nu stap 2, het aanschaffen van deze boeken. Dit kan je natuurlijk doen bij een van de grote ketens, maar mag ik je toch aanraden om dit bij de boekwinkel om de hoek te doen? De kleine ondernemers kunnen momenteel het geld nét iets beter gebruiken. Daarom tip ik naast deze boeken ook graag vijf boekwinkels in verschillende buurten, hopelijk zit er eentje bij jou in de buurt waar jij je boek online kunt bestellen.

Boekhandel van Noord
Boekhandel van Rossum
Linnaeus Boekhandel
Boekhandel van Pampus
Boekhandel Over het water

Boek(en) gekocht? Dan wens ik je heel veel leesplezier en bewustwording toe!