Het museum
Het museum is een gebouw in een gebouw: een houten huisje dat omgebouwd is door een stenen overkapping. Het houten huisje is gebouwd in 1632 en daarmee in Nederland een van de oudste houten huisjes. Het is bewaard gebleven vanwege het feit dat Peter de Grote het in 1697 tijdens zijn verblijf in Nederland 8 dagen bewoond heeft.

Historie
De tsaar kwam speciaal naar de Zaanstreek om de scheepsbouw te bestuderen. Het interieur van het huisje bestaat onder meer uit een aantal meubels uit de tijd van Peter de Grote, een aantal schilderijen, gravures en etsen. De stenen overkapping is gebouwd in opdracht van tsaar Nicolaas II, de laatste tsaar van Rusland. De bouwstijl is eind 19e eeuws; een Russisch-orthodox kerkje heeft hierbij als voorbeeld gediend.

Restauratie
In maart 2013 heropende het Czaar Peterhuisje na een intensieve restauratie. Het rijksmonument zou zonder ingrijpen steeds verder in de grond zijn weggezakt, bovendien was er houtworm in de fundering aangetroffen. De heropening vond plaats in het bilaterale Nederland-Ruslandjaar.