Bijzondere gevelstenen

Op het Zwanenplein staan niet alleen zwanen op de gevels: wie goed kijkt ziet ook afbeeldingen van een adelaar en een haan. Ze staan genoemd in een vers van dichter David Ingwersen (de broer van de architect Arnoldus Ingwersen) over de Eerste wereldoorlog, toen de huizen gebouwd werden:

IJsbeer en Luipaard en Gallische Haan,
bonden den kampstrijd met d'adelaar aan
Hoe bloedden kaken en klauwen!
Holland toog rustig aan 't bouwen
Wat vindt de vrede na vier jaar vol leed
d'adelaar stervend, dit bouwwerk gereed

De tekst beschrijft de neutrale rol van Nederland in de Eerste Wereldoorlog, waarbij dierennamen heel geheimzinnig de landen voorstellen die wél aan de oorlog meededen. De ijsbeer staat voor Rusland, het luipaard voor het Verenigd Koninkrijk en de haan voor Frankrijk. In de Eerste Wereldoorlog waren zij tegenstanders van Duitsland, die hier genoemd wordt als adelaar.

 

Zwanenplein, 1919

Twee stijlen op één plein

De huizen met erkers, wit houtwerk en daken met een knik zijn van de architecten Gratama en Versteeg. Zij ontwierpen de huisnummers 2 tot 72. De huizen met de nummers 1 tot 121 van Kuipers en Ingwersen doen denken aan kastelen met de uitspringende daken en de torentjes, zoals die op de poort van het Zwanenplein naar de Putterstraat.

Poort Putterstraat, 2004

Amsterdamse School

De Bethlehemkerk van architect Moen op het Zwanenplein is een mooi voorbeeld van de Amsterdamse School, met haar versieringen in baksteen en de verfijnde raamkozijnen.

 

Gevelsteen op het Zwanenplein, 2007