Richard Mühlfeld

Na de voltooiing van zijn strijkkwintet opus 111 overwoog Brahms om te stoppen met componeren, maar het magnifieke klarinetspel van Richard Mühlfeld deed hem besluiten zijn pen toch weer op te nemen. Mühlfeld was als klarinettist autodidact en oorspronkelijk opgeleid als violist: op de klarinet speelde hij met een ongekend zangerig en vibrerend geluid, zodat Brahms hem vaak aansprak met 'Mijn Nachtegaal'. Mühlfelds uitvoeringen van het klarinetkwintet van Weber inspireerden Brahms tot het schrijven van zijn eigen meesterwerk voor deze bezetting.

Op het allerlaatste concert dat Brahms bijwoonde, vlak voor zijn dood, vroeg hij Mühlfeld om het kwintet van Weber te spelen, niet dat van hemzelf.

De Quartettsatz waar het programma vandaag mee opent is één van de onvoltooide meesterwerken van Schubert, wiens muziek een belangrijke inspiratiebron voor Brahms was. Het manuscript was jarenlang in het bezit van Brahms, die ook de allereerste uitgave van het stuk verzorgde.