‘Hoezo té gay?’

Volgens het SCP vinden 9 op de 10 Nederlanders dat homoseksuele mannen en vrouwen moeten kunnen leven zoals ze willen. Maar als het mannen betreft vindt een derde openlijk zoenen aanstootgevend. Sociale acceptatie van homoseksuelen is groot, maar transgenders en homoseksuelen die hun geaardheid ‘te veel’ laten blijken worden nooit heel breed geaccepteerd. Zo zegt host van De School Aron Eilander (27): ‘Mensen zeggen vaak: o, maar jij bent niet zo ontzéttend gay. Dan denk ik: maar wat als ik dat wél was geweest, what the fuck zeg je nu eigenlijk? Er zit toch achter dat ze er als mensen extravagant gay zijn, niets mee te maken willen hebben. Ik denk als host ook wel eens: nou nou, dat is extreem – maar schat, als jij je daar prettig bij voelt moet je dat doen. En als iemand aan je komt dan pak ik ze!’

Gay Games

De Gay Games in 1998 worden vaak genoemd als hoogtepunt in de geschiedenis van Amsterdam als homohoofdstad. Willem (60): ‘Er heerste een geweldige sfeer in de stad. Het was voor mij de eerste keer dat ik zag dat alle trams regenboogvlaggetjes hadden, en ook de politie was op een duidelijke manier aanwezig met dit soort steunbetuigingen. In de sportwereld was homo-zijn nog een enorm taboe. En nu was de boodschap: er zijn onder homo’s ook goeie sporters, en sommige heel goeie sporters zijn homo. Dat begint nu iets normaler te worden, en de Gay Games hebben daaraan bijgedragen. In 1998 was het nog groot nieuws.’

De eerste LGBT-trouwerijen

Op 1 april 2001 sloot burgemeester Job Cohen in Amsterdam de eerste vier homohuwelijken. Deze stellen hadden gereageerd op een advertentie in de Gay Krant. Cor (89) en Sal (95), die op dat moment al bijna vijftig jaar bij elkaar waren, vonden dat ze gebruik moesten maken van de mogelijkheid waar zo hard voor was gestreden en trouwden in 2002. Cor: ‘Jawel, het was een belangrijk moment. We hebben erover nagedacht en vonden dat we dit moesten honoreren. Het kán nu, en er is heel veel voor gedaan, gelobbyd en gevochten, dus ja, we moeten hierin mee.’ Of er iemand met een ring in een doosje op de knieën is gegaan? Cor: ‘Welnee, nu wil je er te veel romantiek in zien! We hebben er verder geen drukte om gemaakt.’

 Eerste homohuwelijken in Amsterdam

Homomonument

Bij de Westerkerk aan het water ligt sinds 1987 het Homomonument, drie opvallende roze granieten driehoeken, die symbool staan voor de lange en moeilijke weg naar wereldwijde homo-emancipatie. Hier worden op Dodenherdenking al diegenen herdacht die om hun seksuele geaardheid vervolgd en vermoord zijn. Op een van de driehoeken staat de regel van Jacob Israël de Haan te lezen: ‘Naar vriendschap zulk een mateloos verlangen.’

Amsterdam Homomonument, Henri Blommers

‘Gay destination’

Amsterdam Marketing heeft haar ambities aangepast van ‘gay capital’ naar ‘gay destination’. Ho eens even, wat heeft dat te betekenen? Citymarketeer Sebas van der Sangen: ‘Het is heel goed als anderen zeggen dat Amsterdam de gay capital is, maar ik vind niet dat je dat als stad zélf moet zeggen. We zeggen ook niet dat we een bike capital zijn. Daarom spreek ik liever van een gay destination, en dan gaat het erom dat wij net als veel andere plekken in Europa op dit moment een aantrekkelijke plek zijn voor een LGBT-er om te wonen en werken. Het gaat niet alleen om bars en clubs waar je uit kunt gaan, maar we hebben hier ook een Roze Filmfestival en de IHLIA-bibliotheek, de Amsterdam Gay Care (thuishulp voor ‘roze’ ouderen), en Roze in Blauw, de speciale politie-eenheid waar je, als je bent lastiggevallen, aangifte kunt doen bij een politieagent die ook gay is.’

For the ladies

Vrouwencafés zijn er veel minder dan homo-bars in Amsterdam. Vivelavie en Saarein zijn bekende lesbo-cafés, en verder moet je het als lesbienne hebben van de zondag in De Trut, en avonden als Garbo for Women in Club Lite. Wanneer je gaybars ziet als hoognodige veilige havens, is dat kleinere aantal ergens logisch: geweld tegen homoseksuele mannen komt volgens Steven Pinkers geweldsbijbel The Better Angels of Our Nature bijna vijf keer meer voor dan geweld tegen lesbische vrouwen. Homofobie is überhaupt gangbaarder dan lesbofobie. Lesbiennes krijgen vaker te maken met opmerkingen die insinueren dat vrouwenliefde een hobby is, een fase, of een manier om mannen te versieren. Zo vertelt Caitlin (23): ‘In Berlijn volgden vier mannen mij en mijn vriendin Gali nadat ze ons hadden zien zoenen tot in een ander café, en wilden dat we met ze meegingen. Toen ze probeerden Gali te zoenen heb ik een van hen geschopt.’ Gali: ‘Soms komen er gasten naar ons toe om te vragen of we met ze mee naar huis gaan. Maar dat gebeurt niet in Amsterdam.'

Saarein Amsterdam

Het COC, de eerste ontmoetingsplek

Amsterdam had in de naoorlogse jaren al een grote aantrekkingskracht op andersgeaarden, zoals Cor (89). Hij zag het dorpsleven in die tijd niet zonnig in en verruilde het Noord-Hollandse Groenveld voor de stad: ‘Ik wilde in de anonimiteit van de stad verdwijnen, ik voelde dat ik naar Amsterdam moest. Ik wilde kunnen zijn wie ik was en er waren daar plekken waar je heen kon.’ In ’53 ontmoette Cor er op de dansles van het in 1946 opgerichte COC (van de eufemistische naam Cultuur en Ontspannings Centrum) de toen-nog-jonge Sal (nu 95). Ook Sal ontmoette gelijkgestemden in Amsterdam, en wel op zijn werk bij de Bijenkorf. ‘Ik zag er voor het eerst in mijn leven, bij de etaleurs en de mensen in de reclame, andersgeaarden. Het was er erg vrij. Dat gaf me wat durf.’ De eerste van vele dates volgden – allemaal nog onder het mom van ‘vriendschap’, natuurlijk.

EuroPride

Dit jaar strijkt de rondreizende Europese Pride neer in Amsterdam, dus heet onze Amsterdam Gay Pride voor één keertje EuroPride. Twee weken lang viert heel Amsterdam de vrijheid van de roze gemeenschap.

EuroPride: 23 juli t/m 7 augustus
Canal Parade: 6 augustus
Roze Zaterdag: 23 juli
pride.amsterdam

Canal Parade Amsterdam