Het Tropenmuseum presenteert een permanente tentoonstelling over driehonderdvijftig jaar Nederlands kolonialisme in Indië. Nederlands-Indië, Oost-Indië, Indië en de Oost zijn namen voor Indonesië in de tijd van de Nederlandse overheersing. Ook de poëtische namen Rijk van Insulinde en Gordel van Smaragd werden gebruikt.
Het begon met de Verenigde Oost-Indische Compagnie. De VOC stichtte en veroverde in de zeventiende eeuw handelsplaatsen aan de kusten van de Indonesische eilanden om geld te verdienen in de specerijenhandel. Vanaf de negentiende eeuw ging de Nederlandse staat het hele eilandenrijk besturen. De opstanden van Indonesiërs tegen die machtsuitbreiding werden vaak bloedig neergeslagen. Vanaf het begin van de twintigste eeuw groeide onder de Indonesiërs het streven naar onafhankelijkheid en kort na de Tweede Wereldoorlog eindigde de koloniale overheersing. Nederlands-Indië werd de onafhankelijke staat Republik Indonesia. In 1963 werd Nederlands Nieuw-Guinea daar een deel van onder de naam Irian Jaya.