Enkele reis Holland

De Amerikaanse Magnum-fotograaf Leonard Freed (1929-2006) fotografeerde tussen 1958 en 1962 in Nederland woonachtige Molukkers en Indische Nederlanders, die sinds 1945 uit Indonesië in Nederland arriveerden. Freed - beroemd vanwege zijn sociaal-historische, menselijke benadering van fotograferen - legde hun aankomst, het weerzien met familie en het dagelijks leven vast. Van 18 juni tot en met 3 oktober 2010 presenteert het Tropenmuseum een selectie uit deze bijzondere serie in de tentoonstelling Enkele Reis Holland; foto's Leonard Freed, 1958-1962.


Leonard Freed woonde van 1957 tot 1970 in Amsterdam, waar hij verkeerde in kunstenaarskringen rond Schinkichi Tajiri, Ed van der Elsken en Karel Appel. In Amsterdam voelde Freed zich, net als in zijn geboortestad New York - waar hij opgroeide in een joodse immigrantenfamilie -, een buitenstaander. Mede door zijn jeugd richtte hij zijn camera met name op mensen die hij in eenzelfde positie veronderstelde.

Molukkers en Indische Nederlanders
In Nederland waren dat Molukkers en Indische Nederlanders, die hij tussen 1958 en 1962 fotografeerde. De Molukkers waren pas enige jaren in Nederland en verhuisden in deze tijd van hun tijdelijke onderkomens in woonoorden naar echte huizen. Een deel van de geportretteerde Indische Nederlanders arriveerde in 1958 en 1960 uit Indonesië. Zowel de Molukkers als de Indische Nederlanders konden niet meer terug naar Indonesië en moesten in 'Holland' een nieuw bestaan opbouwen. Freed fotografeerde hun aankomst, het weerzien met familie, ontmoetingen met de - soms open en soms terughoudende - lokale bevolking en hun dagelijks leven en werk.

Betrokken visueel verteller
Het Tropenmuseum toont een selectie uit deze bijzondere serie. De foto’s balanceren tussen schoonheid en alledaagse werkelijkheid, waarbij de mens centraal staat. Freed wist moeiteloos de aankomst van de migranten en hun entree in de nieuwe samenleving te treffen. Hoewel zijn foto's beschouwd kunnen worden als sociaalhistorische documenten, is het menselijke aspect misschien wel het meest karakteristieke aan zijn werk.