Uitzicht

In de periode 1860-1865 begon Cuypers zich af te zetten tegen het kopiisme: een stroming binnen de neogotische beweging waarbij Middeleeuwse modellen tot voorbeeld dienden. Als reactie ontwikkelde hij een ontwerpmethode of architectonische ‘taal’ die aandacht had voor hoe een gebouw in zijn omgeving past. Openbare ruimten en het woon- en leefplezier in een stad waren voor Cuypers heel belangrijk.

Nieuw Leyerhoven, Vondelstraat 73-75, 1999

Uitzicht

Hij bouwde zijn dubbele villa aan de Vondelstraat dan ook zo dat het aan de ene kant uitkeek op zijn geliefde Vondelkerk en aan de andere kant op het park. Opvallend zijn de zijtrap met bordes en de karakteristieke traptorentjes. Met de naam ‘Nieuw Leyerhoven’ verwees hij naar zijn voorgaande huis Leyerhoven, dat aan het begin van de Vondelstraat stond.

 

Gezicht op Nieuw Leyerhoven vanuit het Vondelpark, 1880

Kritiek

Cuypers heeft niet lang op dit adres gewoond. In 1881 verhuisde hij naar zijn nieuwe villa op Vondelstraat 77-79. Bij het ontwerpen van dit rode bakstenen huis liet hij zich verleiden tot een sneer naar zijn critici. Op het tegeltableau in de gevel staan drie mannen afgebeeld met daaronder de tekst: ‘Jan bedenckt et, Piet volbrengt et, Claesgen laeckt et. Och, wat maeckt et’. Met Claesgen doelde hij op het gemeentebestuur waarvan Cuypers vond dat het hem tegenwerkte.

 

Het tegeltableau aan Vondelstraat 77