Hygiënisch wonen

Enkele woningblokken in dit deel van De Pijp zijn gebouwd in opdracht van de ‘Vereeniging ten behoeve der Arbeidersklasse’. Deze filantropische vereniging legde zich sinds haar oprichting in 1852 als eerste toe op het bouwen van hygiënische woningen voor arbeiders tegen een redelijke huur om de verspreiding van ziektes zoals cholera, tyfus en tuberculose tegen te gaan.

Zicht op de Ruysdaelkade met links de Eerste Jacob van Campenstraat, 1967.

Zorg voor architectuur

Ook de architectuur kreeg de nodige aandacht. P.J. Hamer was de ‘huisarchitect’ van de vereniging. Hij hield zich intensief bezig met volkshuisvesting en ontwierp, vaak samen met zijn zoon Willem, vele woningblokken in De Pijp en de Jordaan, onder andere het symmetrische complex uit 1874 op de hoek van de Ruysdaelkade (nr. 57) en de Eerste Jacob van Campenstraat (nr. 3-21).

De Eerste Jacob van Campenstraat, gezien van de Ruysdaelkade.

Klein wonen

In het complex waren oorspronkelijk 130 arbeiderswoningen, éénkamer woningen of woningen van het rug-aan-rugtype, die door een dunne scheidingswand in twee kleine halve woningen waren verdeeld. Beide hoeken van de Eerste Jacob van Campenstraat met de Ruysdaelkade zijn van oudsher ingericht als winkelruimte. Boven de deur van Mineralen en fossielenwinkel Stenelux op nummer 2 hangt een buste van Jacob van Campen, de vermaarde architect van het als stadhuis gebouwde Koninklijk Paleis op de Dam.

De buste van Jacob van Campen, 2004.