Ontwerp

De architect van het gemaal is onbekend. Mogelijk was het de stadsingenieur J.G. van Niftrik, die ook het Sarphatipark heeft aangelegd. Het ontwerp, met bakstenen ornamenten en houten decoraties, doet van de buitenkant vermoeden dat het slechts een decoratief element van het park is – een zogenaamde folly – maar het vervult een belangrijke functie.

 

Het pompgemaal in 1894

Werking van het gemaal

Om het water in de vijvers van het Sarphatipark te kunnen verversen, werd vanaf de Stadhouderskade via een ondergrondse buis water naar het park geleid, dat de vijvers via een waterval van vers water voorzag. Het gemaal, dat aan de Tweede van der Helststraat staat, voert nog steeds het overtollige water weg.

 

Huidig zijaanzicht van het gemaal

Van stoom naar elektriciteit

Het noordelijke bouwdeel van het gemaal herbergde de stoommachine en de pomp, het kleinere zuidelijke deel de stoomketel. Dit laatste bouwdeel heeft sinds de plaatsing van een elektromotor in 1909 geen functie meer voor het gemaal.

 

Het gebouw bevindt zich op een prominente plek in het Sarphatipark

Poldergemalen

Het Sarphatipark is, net als de rest van de Pijp, gelegen in de Binnendijkse Buitenveldertse polder. Een ander gemaal in dezelfde polder is het voormalige stoomgemaal aan de Koninginneweg, dat diende voor de bemaling van het Vondelpark en Willemspark. Dit gemaal heeft de status van rijksmonument.