Joodse adel

Onder de Portugese joden bevonden zich enkele adellijke families. De bankiersfamilie Lopes Suasso verkreeg haar titel door nauwe betrekkingen met het Spaanse hof. Ook de familie Nunes da Costa droeg een adellijke titel. In Amsterdam vestigden deze families zich onder meer aan de Nieuwe Herengracht. Zij hebben bijgedragen aan de economische voorspoed van de stad, alsook aan het vormen van een zelfverzekerde joodse gemeenschap.

 

Nieuwe Herengracht 47, 1936.

Hoog bezoek

Op nummer 47 woonde Hiëronymus Nunes da Costa (1619-1697), tevens bekend als Mozes Curiël, handelaar in diamanten, suiker en tabak. Door een grote financiële bijdrage heeft hij de bouw van de Portugese Synagoge mede mogelijk gemaakt. Nunes da Costa ontving in zijn statige huis hoog bezoek. Stadhouder Willem III heeft hier meerdere keren gelogeerd. Dit huis is rond 1970 afgebroken voor de aanleg van de metro en later weer precies opgebouwd.

 

Nieuwe Herengracht. De nummers 43-45 zijn afgebroken vanwege de aanleg van de metro.

Reveilbeweging

Een niet-adellijke, doch bekende bewoner van de gracht is schrijver en dichter Isaäc da Costa (1798-1860). Hij bracht zijn jeugd door op nummer 45. In 1822 bekeerde hij zich tot de Nederlands Hervormde Kerk en werd een prominent lid van de Reveilbeweging. Zijn bekeringspogingen binnen de joodse gemeenschap veroorzaakten grote beroering. Na Da Costa was het pand vrijwel steeds joods bewoond, onder andere door de huisarts Sem Premsela (1869-1936) en zijn zoon Meijer Jacob Premsela (1904-1971).

 

Het huis op nummer 47 is rond 1970 afgebroken voor de aanleg van de metro en later weer opgebouwd.

Stedelijk Museum

Jonkheer Augustus Lopes Suasso (1804-1877) en zijn echtgenote Sophia de Bruijn (1816-1890) waren reislustige kunstverzamelaars. Zij bewaarden hun collectie in meerdere huizen, waaronder Nieuwe Herengracht 43. Een gedenksteen op de geven herinnert aan een grondige verbouwing van dit pand in 1882. De omvangrijke collectie is nagelaten aan de gemeente wat de aanleiding vormde voor de bouw van het Stedelijk Museum, in eerste instantie Suasso Museum geheten.