‘Het Park’

Dit kleine park werd in 1812 ingericht in de Engelse landschapsstijl en was het eerste publiek toegankelijke park van de stad. Het werd daarom eenvoudig Het Park genoemd. Het is een restant van de oorspronkelijke Plantage, waar welgestelde Amsterdammers tuinen konden pachten.

 

De Parkzaal in het Wertheimpark. Tekening: Cornelis Springer, 1854.

Parkschouwburg

Op het achterste deel (bij de Plantage Doklaan) stond een feestzaal voor de Amsterdamse society van die dagen. De Parkzaal (1849-1881) was als muziekzaal een voorloper van het Concertgebouw. Van de latere Parkschouwburg (1883-1911) herinnert alleen nog de monumentale toegangspoort met sfinxen (ontwerp A.L. van Gendt). De schouwburg heeft in 1911 plaats gemaakt voor de huidige sportvelden.

 

Ingang Wertheimpark. Foto: Marien van Os.

A.C. Wertheim

In 1897 overleed de joodse bankier en filantroop A.C. Wertheim. Uit dankbaarheid voor zijn vele verdiensten is dit park naar hem vernoemd. Zijn deugden staan opgesomd op de rand van de monumentale fontein die hier naar ontwerp van architect Jonas Ingenohl voor hem is opgericht (1898): Der armen hulp / Der zwakken staf / Der menschen vriend / Een wekstem tot leven / Den kunst’naar tot steun / Den tragen tot spoorslag / Door stad en land betreurd.

De monumentale fontein uit 1898, naar ontwerp van architect Jonas Ingenohl.

Nooit meer Auschwitz

In 1993 heeft het Auschwitz-monument, naar ontwerp van Jan Wolkers (1925-2007), een definitieve plaatst gekregen in het park. Het monument stond sinds 1977 op de Oosterbegraafplaats. De gebroken spiegels weerspiegelen de hemel die onherstelbaar gebarsten is sinds de moord op zes miljoen joden in vernietigingskampen. Vanuit Nederland zijn ruim 104.000 joden weggevoerd en omgebracht. Onder het monument ligt een urn begraven met as uit de crematoria van Auschwitz.