Handwerkers Vriendenkring

De Handwerkers Vriendenkring (HWV), opgericht in 1869, was een belangenvereniging voor joodse arbeiders en kleine zelfstandigen. Ook werden beurzen verstrekt om joodse jongeren een ambacht te leren. Om de leden maatschappelijk te ontwikkelen organiseerde de HWV lezingen en cursussen; en het bezat een goed gesorteerde bibliotheek.

 

"Handwerkers Vriendenkring" staat nog steeds vermeld op het gebouw aan de Nieuwe Achtergracht.

Diamantarbeiders

HWV had onder haar leden veel diamantbewerkers. De vereniging leverde een belangrijke bijdrage aan de oprichting van de Algemene Nederlandse Diamantbewerkers Bond in 1894. De vertegenwoordiging van arbeiders werd aan andere organisaties overgelaten. De HWV zocht vervolgens naar een andere invulling van haar taken.

 

Door uitbreiding vh gebouw kwam de hoofdingang aan de Roeterstraat, nu bioscoop Kriterion.

Ziekenzorg en het Bouwfonds

Om de afhankelijkheid van liefdadigheid te doorbreken werd in 1895 begonnen met het eerste ziekenfonds in Amsterdam: Ziekenzorg. Na een onwennige start groeide het aantal joodse en niet-joodse leden snel. Ook op het gebied van woningbouw betrad de HWV een nieuw terrein. Het richtte een eigen bouwfonds op om voor haar leden geschikte woningen te kunnen bouwen. Vanaf 1917 werden op het eiland Uilenburg en in de Transvaalbuurt een reeks degelijke woonblokken gerealiseerd.

 

Herinneringsplaquette van der Handwerkers Vriendenkring uit 1937. Collectie Joods Historisch Museum.

Kriterion

Het kantoor van de HWV werd in 1925 uitgebreid met een nieuwe robuuste ingang aan de Roetersstraat. Er kwam tevens een grote gehoorzaal voor voordrachten en muziekuitvoeringen. In de oorlog is de vereniging door de Duitse autoriteiten opgeheven. Het gebouw werd door de NSB in gebruik genomen voor het Metropool-theater. Na de oorlog heeft de verzetsman Piet Meerburg hier de door studenten gerunde Kriterion bioscoop gevestigd.