Drie joodse ziekenhuizen

Amsterdam had voor de oorlog drie grote joodse ziekenhuizen. Het oudste was het Nederlands Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ), sinds 1833 hier aan de gracht gevestigd. De andere ziekenhuizen waren het Portugees Israëlietisch Ziekenhuis (Henri Polaklaan) en het Centraal Israëlietisch Ziekenhuis (J. Obrechtstraat), voor de beter gesitueerden.

 

Dutch Israelite Hospital & Rosenthal-May nurse's dorm, ca 1935 (collection Joods Historisch Museum).

Verpleegsters op zolder

In 1885 kreeg het NIZ een nieuw gebouw (architect Isaac Gosschalk). Bij het ontwerp was onvoldoende rekening gehouden met het inwonende personeel. De verpleegsters hadden hun slaapvertrekken op de zolderverdieping onder het dak. Toen het ziekenhuis in 1914 werd vergroot, werd tevens gezocht naar een goede oplossing voor het personeel.

 

The nurses working at the Dutch Israelite Hospital, circa 1935.

Sophie Rosenthal-May

De bouw van het zusterhuis was mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van Sophia Rosenthal-May (1838-1921), die binnen de joodse gemeenschap verschillende projecten heeft ondersteund. Zij was de weduwe van bankier George Rosenthal (1828-1909), medeoprichter van de bank Lippmann, Rosenthal & Co. Architect Harry Elte (1880-1944) creëerde een comfortabel huis met eetzaal, keuken, lees- en cursuskamers op de begane grond. Op de eerste en de tweede verdieping bevonden zich de zit- en slaapkamers en op de derde en de vierde verdieping waren slaapzalen.

 

The name still appears in two mosaics on the façade. Photo: Roeland Koning.

Zusterhuis

In de oorlog zijn de meeste joodse patiënten en het verplegend personeel weggevoerd en omgebracht. Het ziekenhuis had na de oorlog haar functie verloren. Het is uiteindelijk afgebroken om plaats te maken voor woningen. Alleen het zusterhuis is gebleven.