Joodse elite langs de gracht

In de voormalige jodenbuurt waren de grachten bestemd voor de welgestelde elite. Vooral het deel van de Nieuwe Herengracht, met uitzicht op de Plantage, was geliefd. Hier woonden voorname Portugees-joodse families, maar ook enkele Hoogduitse joden.

 

In 1751 kreeg het herenhuis aan de Nieuwe Herengracht een rijk versierde rococogevel

Unieke rococoarchitectuur

Het statige herenhuis op nummer 103 kende vanaf de bouw in 1685 continu joodse bewoners. De opdrachtgever, Joseph Athias (ca. 1635-1700), was een gerespecteerd drukker. In de 17e eeuw stond de joodse boekdrukkunst in Amsterdam wereldwijd in hoog aanzien. Aron de Pinto (1710-1758) liet het pand in 1751 grondig verbouwen. De natuurstenen gevel met sierlijke rococo-motieven uit die tijd is uniek voor Amsterdam.

 

Het sierlijke hekwerk aan de Nieuwe Herengracht 103. Foto: Stadsarchief Amsterdam

Benjamin Cohen

Een andere fameuze bewoner was Benjamin Cohen (1726-1800). De van oorsprong Italiaanse familie Cohen heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de opkomst van de tabaksindustrie rondom Amersfoort. Benjamin Cohen was wetenschappelijk onderlegd en had grote kennis van de joodse leer. Hij onderhield hechte banden met het Huis van Oranje. In 1787 nam stadhouder Willem V enige tijd zijn toevlucht bij de familie in Amersfoort.

 

De voordeur van het pand is rijkelijk gedecoreerd. Foto: Stadsarchief Amsterdam

Huize Stranders

Het herenhuis kwam in 1813 in het bezit van Elkan Jacob Levie de Vries. Deze diamanthandelaar en filantroop met de bijnaam Choone Joofe, bezat diverse panden langs dit stuk van de gracht. Van 1902 tot 1921 was hier het deftige joodse restaurant Huize Stranders gevestigd, waar vele joodse bruiloften en andere feesten werden gevierd.