Familie De Pinto

In 1646 kwam de Portugees-joodse familie De Pinto vanuit Antwerpen via Rotterdam naar het handelscentrum Amsterdam. Daar kochten zij een groot herenhuis vlak buiten de toenmalige arme jodenbuurt. Een ingrijpende verbouwing in 1686 werd uitgevoerd door Elias Bouwman, die enkele jaren eerder de Portugese Synagoge had gebouwd.

 

Het Pintohuis in de Antoniebreestraat, nu Openbare Bibliotheek, 1998. Foto: Stadsarchief Amsterdam

Econoom en filosoof

De bekendste bewoner van dit pand, Isaäc de Pinto (1717-1787), was bewindvoerder van zowel de Oost- als de West-Indische Compagnie. Daarnaast adviseerde hij regeringen over economische zaken. Als eerste benadrukte hij het belang van de circulatie van geld voor de economie en dat nationale rijkdom dus niet alleen voortkwam uit landbouw. Hij verdiepte zich in filosofie en bestreed Voltaire vanwege diens vermeende antisemitisme. De Pinto kwam in financiële problemen en heeft het huis in 1756 verkocht.

 

Het Pintohuis temidden van de stadsvernieuwing, 1973. Foto: Stadsarchief Amsterdam

Dreigende sloop

In de jaren 1950 besloot de gemeenteraad tot de aanleg van de metro en een vierbaansweg dwars door de buurt. De bebouwing rondom het Pintohuis werd afgebroken. Actiegroepen protesteerden tegen de dreigende sloop van dit historische monument. De gemeente ging in 1973 akkoord met behoud. Het Pintohuis werd in 1975 gerestaureerd en na de aanleg van de metro werden de rooilijnen van de straat hersteld met nieuwe woningbouwblokken.

 

Een openbare leeszaal in een van de vertrekken van het Pintohuis, 1998. Foto: Stadsarchief Amsterdam

Openbare functie

Vanaf 1975 is het pand in gebruik als Openbare Bibliotheek. Zowel de bouwfase uit 1602 van Jan Janszoon Carel als die van De Pinto uit 1686 zijn goed in het interieur te herkennen. De originele plafondschilderingen zijn het bezichtigen waard. In het smeedijzeren hekwerk voor de ramen zijn nog de letters IP, de initialen van Isaäc de Pinto, te onderscheiden. In het smeedijzeren hekwerk voor de ramen zijn nog de letters IP, de initialen van Isaäc de Pinto, te onderscheiden.