Casparus Commelin (1636-1693)

Op de hoek van het Damrak en de Onze Lieve Vrouwesteeg werkte tussen 1664 en 1669 de drukker, boekhandelaar en uitgever Casparus Commelin. Commelin is vooral beroemd geworden door zijn Beschryvinge der stad Amsterdam, een geschiedenis en topografische beschrijving van de stad. Het boek is gebaseerd op de eerdere stadsbeschrijving van de koopman Tobias van Domselaer, die op zijn beurt weer gebruik had gemaakt van materiaal van Commelins vader, Isaac, ook een boekdrukker met een buitengewone belangstelling voor de geschiedenis. Casparus Commelin vulde de beschrijving van Domselaer aan – onder andere met een beschrijving van de Amsterdamse synagogen – en werkte hem bij tot 1691. Hij maakte daarbij ook gebruik van documenten waarin hij als regent van het Oudezijds Huiszittenhuis – een instelling die steun verleende aan de armen – inzage had. Latere stadshistorici verweten hem overigens dat hij daarbij onzorgvuldig te werk was gegaan. Behalve auteur was Commelin een succesvolle uitgever. Zo bezorgde hij de bestseller Aeloude en hedendaegsche scheeps-bouw en bestier van Nicolaes Witsen. In 1686 verwierf hij het alleenrecht op het drukken van kranten. Commelin overleed in 1693, hetzelfde jaar waarin zijn stadsgeschiedenis het licht zag. Zijn uitgeverij was inmiddels verhuisd van het drukke Damrak naar de rustige Herengracht.

 

Titelblad Beschryvinge van Amsterdam door Casparus Commelin, 1693. Foto: Stadsarchief Amsterdam.