Lernen

Het bestuderen van de joodse geschriften is een belangrijk onderdeel van de joodse traditie. Het is niet alleen weggelegd voor rabbijnen. Ook de gewone jood dient zich te verdiepen in de leer. Doorgaans gebeurt dit leren in de synagoge of in een daaraan verbonden studiezaal, het Beth Midrasj. Het leren wordt ook wel ‘lernen’ genoemd.

 

Rapenburgerstraat, met de synagoge, jaartal onbekend. Foto: Stadsarchief Amsterdam

Boom des Levens

Het Beth Hamidrasj ‘Etz Chajim’ (Leerhuis ‘Boom des Levens’) heeft zijn oorsprong in 1740. Boven de Dritt Sjoel (nu onderdeel van het Joods Historisch Museum) was een kleine ruimte ingericht met een bibliotheek. Door de grote armoede onder de Amsterdamse joden konden slechts weinigen veel tijd aan studie besteden.

 

Rapenburgerstraat, het pand naast de synagoge is afgebroken, foto uit 1972. Foto: Stadsarchief

Leerhuis met synagoge

In 1883 kreeg het Beth Hamidrasj een groot eigen onderkomen aan de Rapenburgerstraat. Het overeenkomstige joodse jaartal 5643 staat nog op de gevel. Er waren ruime studiezalen een uitgebreide Hebreeuwse bibliotheek, en achterin bevond zich een grote synagoge. Het leerhuis was een belangrijk baken van joodse kennis in een tijd van toenemende assimilatie.

 

In 1973 is het gebouw ingrijpend verbouwd. Van 1973 tot 2004, hoofdkantoor van het NIW

Nieuw Israëlietisch Weekblad

Tijdens de oorlog verloor het Beth Hamidrasj zijn functie en is de bibliotheek verloren gegaan. In 1973 is het gebouw ingrijpend verbouwd. Van het interieur is alleen het plafond van de synagoge nog herkenbaar aanwezig. Het pand bood van 1973 tot 2004 onderdak aan de redactie van het Nieuw Israëlietisch Weekblad (NIW). Opgericht in 1865, is dit het oudste nog bestaande opinieblad van Nederland.